De Pijp heeft een eigen filmfestival!

Datum: 19 maart 2025 / Auteur(s): Rob Godfried Simon Bunt Stefanie Jansen 

In het midden van deze krant zit het volledige programma van Filmfestival De Pijp.
We spreken met de organisatie van dit unieke buurtfilmfestival. 

Ongeveer een jaar geleden vond in Rialto de première van de film ‘De Pijp uit’ plaats over de gentrificatie van De Pijp. De zaal zat vol met betrokken buurtbewoners en na afloop heerste er een heel fijn soort saamhorigheid. Het publiek was heel divers: bewoners, ondernemers, filmliefhebbers en ook een paar politici. Er werd uitvoerig nagepraat. Over de film, over de ontwikkelingen in buurt, maar ook over hoe leuk het is om samen film te kijken.

In dezelfde periode werd over buurtbewoner Musa van Maaren de documentaire ‘Ik zeg je eerlijk’ gemaakt die in première ging op de IDFA van 2024. De film gaat over de workshops die hij geeft op scholen over seksuele geaardheid. Musa, die vroeger Peter heette, is bekeerd tot de Islam. Hij maakt er geen geheim van homoseksueel te zijn en praat daar graag en makkelijk over met zijn leerlingen, die veelal ook een moslim achtergrond hebben.

Stefanie Jansen, coördinator van Netwerk De Pijp: “Tijdens een Netwerk De Pijp vergadering ontstond naar aanleiding van de film over Musa het idee een eigen ‘IDFA’ in De Pijp te organiseren met films over of door De Pijp en haar bewoners.”

Inmiddels is er veel gebeurd. Er is een datum, er zijn locaties, er is een programma. Wekelijks komt een groep van acht enthousiaste Pijp-bewoners bij elkaar om de vorderingen te bespreken.
“We hebben wel eerder filmavonden georganiseerd”, zegt Jansen. “Maar een heel festival, dat is iets anders; dat doe je niet op een namiddag. Dus hebben we een oproep gedaan om bewoners te vinden die dat wilden organiseren. Ik had niet verwacht dat daar zó snel zulke
leuke reacties van zulke professionele mensen op zouden komen. Ervaren filmmakers en festivalorganisatoren, allemaal uit De Pijp! De vergaderingen met deze groep zijn altijd enorm productief en gezellig.”

Betrokken buurtbewoners
Veel mensen zijn heel erg betrokken bij de buurt. Dat merkte Simon Bunt ook tijdens het maken van ‘De Pijp uit’. “Ontroerend om te zien wat het sluiten van een fourniturenzaakje (‘Jan de Grote Klein Vakman’ op de Albert Cuypstraat) aan emoties losmaakt!”

“De Pijp is een soort nest van creatief talent. Het is zo leuk om dat samen te brengen”, zegt Marga Bernard. Het blijft niet alleen bij film, er zullen ook optredens plaatsvinden. Zo heeft Susan Koenen onder meer een fantastische film gemaakt over de 15-jarige Emma Wijdeveld uit De Pijp die dol is op Ramses Shaffy. “Dit is de openingsfilm op vrijdagavond 28 februari in de Oranjekerk. Na afloop zal Emma daar met haar eigen band optreden!”

Miep van Dam organiseert regelmatig in De Volkskamer in de Van Ostadestraat documentaire vertoningen voor Stadsdorp De Pijp: “Met zijn achten hadden we al meteen een hele lijst van films die we graag wilden vertonen. ‘Zij gelooft in mij` van Pijp-bewoner John Appel over oud Pijp-bewoner André Hazes was natuurlijk een inkoppertje. De Volkskamer doet trouwens ook mee als locatie voor het festival!”

“Maar ook films die gemaakt zijn in de jaren ‘70 en ‘80 over kraken en woningnood zijn prachtig. En nog steeds actueel eigenlijk”, vindt Bernard. “En van de ene film kom je bij de ander die ook de moeite waard is. We hebben echt een heel bijzonder programma.”

“De reactie van de filmmakers die we benaderen, is meteen heel positief,” vult Harry Kappelhof aan. “Je hoeft alleen maar te zeggen: We gaan een filmfestival organiseren en iedereen zegt meteen wat een goed plan ze dat vinden. Dit filmfestival moest er gewoon komen.”
Het criterium was films over De Pijp of films gemaakt door bewoners uit De Pijp. Bunt: “Die bron blijkt zowat onuitputtelijk, zoveel wordt er in de Pijp gemaakt, dus dat filmfestival gaat een blijvertje worden. Utrecht en Rotterdam: eat your heart out!”

Locaties
“Heel verrassend is dat we het Taalhuis, dat net geopend is aan de Gerard Doustraat 220, gevonden hebben als hoofdlocatie”, zegt Claartje Kortbeek, die het zakelijke aspect van de organisatie voor haar rekening neemt. “We dachten in eerste instantie aan de bekende plekken als CC Amstel en Cinetol, maar die zitten natuurlijk al lang van tevoren met hun eigen planning. Myrte Jansen, oprichtster van het Taalhuis, was meteen enthousiast. Het pand is heel geschikt. Het heeft hele mooie, grote en hoge lokalen, die we met behulp van Beamsystems omtoveren in een bioscoop. Een beetje reclame mag wel, toch? Dan gaan ze ons misschien wel sponsoren, haha.”

Bunt: “Ook leuk: de vorige huurder van dat prachtige pand was architect Herman Hertzberger. En er is afgelopen jaar een geweldige film over hem gemaakt. Zo leuk om die daar, juist op die plek te vertonen. Hopelijk komt Herman zelf ook naar het festival. Hij krijgt sowieso een VIP-pasje!”

“We hebben ondersteuning toegezegd gekregen van verschillende instanties. De gemeente Amsterdam ondersteunt het festival met verschillende subsidies. Het meeste is vrijwilligerswerk, maar je hebt toch ook behoorlijk wat geld nodig”, zegt Kortbeek. “We zitten nog met een gat in de begroting, maar dat komt vast ook goed!”

“En zeg je film in De Pijp, dan zeg je natuurlijk
Rialto”, stelt Rietje de Jong. “Ik werk daar als vrijwilliger, dus we hebben korte lijntjes. Super dat we daar terecht kunnen op zaterdagmiddag! ”

Festivalsfeertje
“We willen echt een festivalsfeertje creëren”, zegt Bernard. “Het is verspreid over verschillende locaties. En we hebben bij bijna alle voorstellingen de maker of de hoofdpersoon bereid gevonden om aanwezig te zijn. Dat maakt het ook bijzonder, een beetje zoals het IDFA vroeger was.”

Bunt: “We houden allemaal veel van dit gekke buurtje en zijn er ook heel erg bij betrokken. Soms heb je het gevoel dat diezelfde buurt van je afgenomen wordt door al die toeristen en internationals. Dan is zo’n festival goed om te beseffen in wat voor bijzondere buurt je toch woont!

“Niet dat we iets tegen internationals hebben,” stelt Jansen. “We hebben zelfs speciaal voor hen een programma met Engels ondertitelde films.”

Kortbeek, tot slot: “Juist dat er zoveel verandert om ons heen, zorgt voor een sterke verbondenheid tussen de buurtbewoners. Dat moeten we koesteren en we mogen er best trots op zijn.”

De Pijp Krant Februari Katern Filmfestival 2025

De organisatoren van het festival vieren hun werk. - Foto: Simon Bunt

Weer voor één jaar subsidie voor Wijkcentrum De Pijp

Datum: 21 februari 2023 / Editie: Februari 2023 / Auteur(s): Stefanie Jansen 

De vorige Pijp Krant opende met een alarm voor het opnieuw in gevaar zijn van de subsidie voor het wijkcentrum. Dat gevaar is voor komend jaar geweken. Op korte termijn is er dus weer lucht. Maar verder? Wat is er gebeurd sinds half december?

Toch nog één keer subsidie…
Op 12 december spraken twee bestuursleden en de Algemeen Coördinator van het Wijkcentrum met wethouder Rutger Groot Wassink en op 14 december liet hij officieel tijdens een commissievergadering weten dat we nog één keer subsidie zullen krijgen. De brievenactie werd daarom stopgezet. De hoogte van de subsidie voor 2023 is in absolute zin precies gelijk aan die voor 2022, maar in relatieve zin lager omdat niet gecorrigeerd is voor inflatie. Ook is er een opdracht aan gekoppeld, namelijk om verschillende toekomstscenario’s uit te werken.

De opdracht bij de subsidie
Twee gemeenteambtenaren zijn de opdrachtnemers – Marije Bierlaagh van de Centrale stad en Liesbeth Ottes van stadsdeel Zuid – samen met bestuursleden Harry Kappelhof en Joke de Wit van WcdP, ondersteund door de Algemeen Coördinator Stefanie Jansen. De deadline voor het aanleveren van de scenario’s is 1 april 2023, wat betekent dat wij hier in de eerste maanden van 2023 veel mee bezig zullen zijn; tijd die we dus (weer) niet kunnen besteden aan opbouwwerk.

Op 13 januari 2023 kwamen de opdrachtnemers voor het eerst bij elkaar. Duidelijk werd dat onze uitgangspunten overeenkomen: we vinden dat continuïteit van initiatieven van actieve bewoners en ondernemers wenselijk is en zien betrouwbare, professionele ondersteuning hiervoor als randvoorwaarde.

Cocreatie
We bleken ook op één lijn te zitten over de aanpak: een zogenaamd cocreatietraject met de gemeente, Wijkcentrum De Pijp, bewoners, ondernemers en andere relevante partijen (waaronder Combiwel, Buurtkamer De Pijp, de Oranjekerk, buurtteams, Makom). Daarbij zoeken we naar antwoorden op de volgende vraag:

Hoe kunnen we de ondersteuning van actieve bewoners en ondernemers in De Pijp op de meest effectieve en efficiënte wijze vormgeven?

We kiezen voor een vorm van cocreatie, gelijkwaardig samenwerken, omdat we niet over de buurt, maar met de buurt praten. Betrokken en actieve bewoners en ondernemers zullen vanuit hun eigen perspectief oplossingen aandragen voor onze uitdaging: toekomstige financiering van het wijkcentrum.

Daarom gaan we op korte termijn expertinterviews houden met uiteenlopende partijen in de stad die op verschillende manieren ondersteuning aan actieve bewoners en ondernemers bieden. We raadplegen andere experts die hier praktijk- en/of theoretische kennis over hebben. Daarnaast zullen we via verschillende kanalen zo veel mogelijk bewoners, ondernemers en relevante organisaties uitnodigen voor een grote brainstormsessie in de Oranjekerk. Daar zal blijken wie wil participeren in een cocreatieteam. Afhankelijk van de hoeveelheid mensen die mee willen doen formeren we één of meer cocreatieteams, die tijdens een volgend dagdeel de ruwe ideeën van de eerste sessie verder gaan uitwerken.

Scenario’s
De opdrachtnemers zullen de ideeën verwerken in een rapport met verschillende toekomstscenario’s, voorzien van een begroting en een haalbaarheidsanalyse. Dat rapport zal de basis zijn voor een beslissing van het gemeentebestuur over de toekomst (van de subsidiëring) van Wijkcentrum De Pijp. Op basis van deze beslissing werken we een plan van aanpak uit dat we in de resterende maanden van 2023 zullen uitvoeren.

Horecaoverlast? Melden!

Datum: 28 oktober 2022 / Editie: Oktober 2022 / Auteur(s): Rob Godfried Stefanie Jansen 

In De Pijp Krant van afgelopen augustus stond een oproep om mee te praten over het voorgenomen nieuwe terrasbeleid van de gemeente Amsterdam. In dat kader organiseerde Wijkcentrum De Pijp op 21 september een bewonersbijeenkomst in de Oranjekerk, waar vooral aan de orde was hoe bewoners en ondernemers de horecaoverlast kunnen aanpakken. Als vervolg op het artikel in de vorige krant doet De Pijp Krant daar verslag van.

Lezersreactie
De vorige Pijp Krant opende ook met een artikel over het horecabeleid. De bijgaande foto was een willekeurige terrasfoto. Een lezeres reageerde daarop.

Heel jammer dat het terecht kritische verhaal op de voorkant van jullie leuke krant, over het nieuwe horecabeleid Amsterdam opgesierd is met een foto van het bij ons in de buurt zeer geliefde Café Restaurant ARIE op de hoek, met 1 fijn terras + 1 coronaterras.

Dit bedrijf is namelijk een heel goed voorbeeld van hoe je goed communiceert met je buren en daardoor er van overlast, ondanks het geweldige terrasweer van de laatste tijd, in de omgeving praktisch geen sprake is. Als wij overlast ervaren komt dat van het Marie Heinekenplein.

Maruca Beek

Verhalen van bewoners
Horecaoverlast kwam bij het Wijkcentrum de afgelopen maanden bovenaan de prioriteitenlijst te staan, samen met zwerfvuil. Een greep uit verhalen van bewoners hierover:

“In de weekends leg ik mijn matras in het trappenhuis, neem een diazepam en hoop dat ik een paar uurtjes kan slapen.”

“De leefbaarheid is de afgelopen jaren heel erg hard achteruit gegaan door de komst van agressieve en luidruchtige horeca. Ik weet in mijn directe omgeving al vijf voorbeelden van mensen die de afgelopen jaren zijn verhuisd, gevlucht voor het lawaai en de overlast.”

“Het terras, midden in een woonwijk, is tegenwoordig drie keer zo groot als het café en met de verruimde openingstijden tot na middernacht open. Ik ben het na maanden slaapgebrek zo zat dat ik bino nenkort de toko verkoop. Als iemand het nog wil hebben.”

De overlast is verergerd door de coronaterrassen, maar stamt al van vóór de coronacrisis. Bewoners die vaak al decennia in De Pijp wonen, beschrijven dat zij met lede ogen hebben toegekeken hoe hun wijk in een pretpark veranderde. Dat gold in eerste instantie vooral voor de NoordoPijp (met name de Gerard Doubuurt), maar inmiddels zijn ook delen van de ZuidoPijp drastisch veranderd. Een bewoonster zette voor ons op een rij dat de hoeveelheid horecazaken op en rond het Van der Helstplein het afgelopen decennium meer dan verdubbeld is, terwijl de hoeveelheid overige ondernemers is afgenomen van ruim 25 tot minder dan 10.

Hoewel deze bewoners verknocht zijn aan De Pijp drijft de horecaoverlast ze tot dromen over verhuizen. Dit is echter lang niet voor iedereen zomaar mogelijk. Wat wel kan? Op de bijeenkomst 21 september gaven bewoners, ondernemers en iemand van toezicht en handhaving praktische voorbeelden.

Wat kunnen bewoners doen?
Ga altijd eerst in gesprek met de eigenaar van de horecagelegenheid. Bespreek de overlast en probeer tot goede afspraken te komen. Lukt het niet om die te maken, of blijft de overlast duren, meld dit dan bij de gemeente. Dat kan via 14020, het centrale telefoonnummer van de stad Amsterdam, of door online een zogeo naamde SIA-melding te doen via meldingen.amsterdam.nl.

Hoe vaker meldingen over een bepaalde horecagelegenheid worden gedaan door verschillende mensen, des te groter de kans dat er actie zal worden ondernomen door ‘toezicht’. Belangrijk bij het melden is dit níet anoniem te doen: geef zelf je telefoonnummer en emailadres (en – bij een telefonische melding – vraag ook de naam van degene die je aan de telefoon krijgt, voor het aanleggen van je eigen dossier). Als je meldt, moet je dit vooral niet anoniem doen. Bij een anonieme melding kan de afdeling toezicht geen dossier opbouwen en kunnen ze ook niet, als ze komen controleren, direct contact opnemen met de melder. Gegevens van de melder zullen nooit worden vrijgegeven aan de betreffende ondernemer.

Je moet overlast blíjven melden, steeds opnieuw. Wanneer de meldingen onvoldoende opleveren kan het zijn dat je als bewoner juridische stappen wilt ondernemen. Dit is een taaie weg, maar kan uiteindelijk leiden tot het innemen van de vergunning van de ondernemer. De eerste stap daartoe is een verzoek tot handhaving. In tegenstelling tot het doen van een melding kan een verzoek tot handhaving níet anoniem.

Comité Oude Pijp (ComOP)
ComOP is een groep bewoners uit het noordelijke deel van de Van Woustraat. In de loop der jaren hebben zij ervaren dat je samen sterker staat en dat het fijn is om elkaar zowel in praktische als in emoo tionele zin te steunen. ComOP heeft een praktische handleiding en stappenplan opgesteld voor mensen die gezamenlijk willen optreden tegen horecaoverlast. Stap 1 daarin is het vinden van buurtbewoners die samen willen optrekken om de buurt weer leefbaar te maken. Misschien lijkt dit onmogelijk, bijvoorbeeld omdat de buren oud en krachteloos, ongeïnteresseerd of onverschillig lijken. U kunt er echter vanuit gaan dat er in uw buurt zeker mensen zijn met vergelijkbare ervaringen als u!

Mocht het komen tot een strafrechtelijke procedure, dan voelt het veiliger en is het prettiger om deze in te gaan als comité of vereniging dan als individu. Daarnaast kun je in de groep taken verdelen. Belangrijk, want een juridische procedure is veel werk en zeer tijdrovend.

Wat kan de horeca doen?
Op de avond in de Oranjekerk vertelden de ondernemers van café De Baron in de Gerard Doubuurt wat volgens hen de taken en verantwoordelijkheden van horecaondernemers zijn. Er werd instemmend op gereageerd.

De Baron is een buurtcafé met zowel stamgasten als incidentele gasten. De ondernemers van dit café kennen de meeste buurtbewoners en weten wat er speelt in de buurt. Ze krijgen geen klachten omdat ze ervoor zorgen geen overlast te veroorzaken. Dit doen ze onder meer door het terras op tijd te sluiten en luidruchtige gasten te verzoeken hun stem te dempen. Ook schromen ze er niet voor gasten van andere horecagelegenheden in de buurt aan te spreken op hun gedrag wanneer dit lawaaierig of asociaal is. Zij zouden graag zien dat verschillende horecaondernemers in de buurt samenwerken in het handhaven van sociaal gedrag van klanten.

Wat kan het stadsdeel doen?
Bestuursvoorzitter Bart Vink vertelde dat horecaoverlast hoog op zijn prioriteitenlijst staat. Hij erkende dat onderbezetting – in heel stadsdeel Zuid wordt toezicht gehouden met acht personen – een probleem is en gaf aan dat er gezocht wordt naar langetermijnoplossingen. Een korte termijn oplossing ligt volgens hem in het zwaarder inzetten van handhaving in drukke horecagebieden in Oud-Zuid, met name De Pijp, en het verminderen van inzet in rustiger gebieden, zoals Buitenveldert.

Een verslag van de bewonersbijeenkomst van 21 september staat op de website: www.wijkcentrumdepijp.nl.

Wie aan de slag wil met een groepje buurtbewoners kan contact opnemen met Wijkcentrum De Pijp voor praktische ondersteuning en voor het stappenplan van ComOP.

info@wijkcentrumdepijp.nl

Alle artikelen van Eduard Dirkzwager:

Gebruikers Gerard Doubuurt aan het roer van herinrichting

Gebruikers Gerard Doubuurt aan het roer van herinrichting

Datum: 26 april 2021 / Editie: April 2021 / Auteur(s): Eduard Dirkzwager Stefanie Jansen 

Ingezonden artikel

Tussen de Albert Cuypmarkt en de Stadhouderskade en begrensd door de Ferdinand Bolstraat en de Van Woustraat ligt de Gerard Doubuurt. Zelfs voor Amsterdamse begrippen is het een intensief gebruikte buurt die de afgelopen tien jaar ook veel niet-bewoners trok. Vooral naar het Gerard Douplein met zijn horeca en het zogenaamde ‘tiende straatje’, de Gerard Doustraat.

Het woningbestand bestaat voor een groot deel uit kleine woningen – vaak in de vorm van kamers en halve etages – met een groot verloop van bewoners. Geluids- en vuiloverlast is voor gezinnen een reden om te verhuizen. Studenten nemen de opgesplitste en/of gedeelde woningen over en leven veelal langs de vaste bewoners. Het straatbeeld wordt beheerst door de rijen geparkeerde auto’s, opgehoopte fietsen, het bijna altijd aanwezige zwerfafval en versleten straatmeubilair.

Groot Onderhoud
De Gerard Doubuurt is toe aan groot onderhoud. Voor de herinrichting van de Gerard Doubuurt wilde het stadsdeel al in een eerder stadium de stem van bewoners en ondernemers betrekken. Daartoe heeft het stadsdeel in 2020 een externe projectleider en extern bureau ingehuurd. Het kostte ruim een half jaar (én ruim een halve ton) om met een online onderzoek een rapportage op hoofdlijnen op te leveren.

Begin 2021 heeft het stadsdeel contact gezocht met een groep buurtbewoners die zich al in augustus 2020 had gemeld om actief deel te nemen aan het herinrichtingsproces. De vraag van het stadsdeel was om een ‘cocreatietraject’ in de buurt te begeleiden. Ruimte voor een dialoog die op korte termijn leidt tot concrete verbeteringen voor de leefbaarheid. Het stadsdeel heeft hiervoor een opdracht verleend aan de inmiddels officieel opgerichte Gerard Doubuurt Vereniging, die bestaat uit bewoners en ondernemers.

Gerard Dou ’t Zelfkrant
We hebben eerst de Gerard Dou ’t Zelfkrant gedrukt en huis aan huis verspreid. In deze krant informeerden we de buurt over de op handen zijnde herinrichting en nodigden we buurtbewoners en ondernemers uit om op een kaart van hun eigen blok knelpunten en oplossingen te tekenen en te schrijven. We hebben ruim vijftig ingevulde kaarten teruggekregenen ruim twintig mensen op straat ontmoet om te praten over hun inzending. Dit leverde mooie gesprekken op die veel hoop geven. In iedere straat blijken zeer betrokken, gepassioneerde mensen te wonen die zich graag willen inzetten voor een opgeruimde, schone, groene, gezellige Gerard Doubuurt. Dit zijn de voorlopige aanbevelingen:

Voorlopige aanbevelingen
1. Per direct: Het herstellen, onderhouden en beheren van de huidige openbare ruimte zoals dagelijks verwijderen van zwerfvuil en afval, het periodiek verwijderen van graffiti, het onderhoud van openbaar groen en plaveisel. Niet als project, maar als structureel proces.

2. Per direct: Het versterken van de sociale cohesie in de buurt door lokale organisatie. Tussen bewoners onderling en tussen bewoners en ondernemers. Met meer onderlinge betrokkenheid ontstaat er kracht en begrip om prettig met elkaar samen te leven en de buurt goed te onderhouden.

3. Per 2021: Het creëren van ruimte door het opheffen van autoparkeerplaatsen en er fietsparkeerplaatsen van te maken. Hierdoor ontstaat er ruimte waar mensen kunnen wandelen en elkaar ontmoeten, waar kinderen kunnen spelen, waar je normaal je fiets kan parkeren, waar kliko’s een eigen plek hebben en waar meer groen kan groeien.

4. Per 2023 en 2024: Slimme herinrichting van de openbare ruimte met meer ruimte voor mensen, kinderen, fietsen en groen en minder voor auto’s. Met een verkeerscirculatieplan gericht op verkeer in de buurt in plaats van door de buurt.

Het stadsdeel gooit het over een andere boeg door de gebruikers van de buurt aan het roer van de herinrichting te zetten. Wij hebben er vertrouwen in!

(ingekort en bewerkt door de redactie)

Eduard Dirkzwager, Voorzitter Gerard Doubuurt Vereniging en Stefanie Jansen, Algemeen coördinator Wijkcentrum De Pijp

Voor meer informatie: info@gerarddoubuurt.nl