Ton van der Tas bezit honderden prentbriefkaarten van plekken en straten in De Pijp. Elke prent vertelt een verhaal. Ton van der Tas plaatst de prenten in een historische context.

Prenten van Weleer

2 december 2017 / Rubrieken / Editie: September 2017 / Jaargang: 2017

Stadhouderskade

Een beeld van de Stadhouderskade begin jaren dertig met links op de hoek bij de Van Woustraat de sigarenwinkel van Jacob Cardozo. De woonhuizen op de voorgrond zijn uit 1877. Het hoekpand bij de Nicolaas Berchemstraat, in het midden van de kaart, is uit 1871 en is daarmee een van de oudste gebouwen in De...

1 december 2017 / Prenten van Weleer / Editie: December 2017 / Jaargang: 2016

Amsteldijk rond 1900

De gemeente Amsterdam deed in de tweede helft van de 19e eeuw verwoede pogingen om haar grondgebied te vergroten. Zuiderbuur Nieuwer Amstel verzette zich hier fel tegen en de bouw van een nieuw gemeentehuis in 1892, dicht bij de grens met Amsterdam, kan dan ook gerust gezien worden als een vorm van provocatie. Of was...

1 oktober 2017 / Prenten van Weleer / Editie: Oktober 2017 / Jaargang: 2017

Smaragdstraat 1933

De Diamantbuurt, uit de jaren twintig van de vorige eeuw, moest een moderne volksbuurt worden. Als je er binnenkomt door een van de smalle straten of poortjes, dan valt op dat de buurt een wat gesloten indruk maakt. Maar als je vanaf de Amsteldijk de Smaragdstraat ingaat is deze brede straat vol licht en ruimte...

1 juli 2017 / Rubrieken / Editie: Juli 2017 / Jaargang: -1

Barbiersbrug

Op deze kaart uit 1932 wordt hij gewoon De Nieuwe brug aan de Jozef Israelskade genoemd, maar al snel sprak men van de Scheldebrug. Toch heeft ‘brug 404’ pas vorig jaar, 88 jaar na de opening, officieel een naam gekregen: Barbiersbrug, genoemd naar de kunstenaarsfamilie Barbiers, die aan het begin van de 18e eeuw van...

1 mei 2017 / Rubrieken / Editie: Mei 2017 / Jaargang: 2017

Eerste Jan van der Heijdenstraat

Over het leven van de Amsterdammer Ludovicus Johannes Sluiter (1851-1918) is niet zo veel bekend. Wat we wel weten is dat hij op 39-jarige leeftijd trouwde, een gezin stichtte en ging wonen in de Eerste Jan van der Heijdenstraat. Deze huizen werden gebouwd in 1896 en zij zullen een van de eerste bewoners zijn geweest....

1 maart 2017 / Rubrieken / Editie: Maart 2017 / Jaargang: 2017

Henrick de Keijserplein

Het Henrick de Keijserplein ontstond in 1916, toen aan drie kanten van het plein huizen werden gebouwd. Op deze kaart van rond 1925 is goed te zien dat aan de zuidkant van het plein, aan de Lutmastraat, nog geen huizen staan, want je kijkt zo naar de gevel van het Dageraadcomplex aan de P. L....

1 oktober 2016 / Rubrieken / Editie: Oktober 2016 / Jaargang: 2016

Amsteldijk/hoek Jozef Israëlskade 1930

De Pijp is net een eiland: aan alle kanten omringd door water. En als je op de monumentale Pieter Lodewijk Kramerbrug staat, waarvan de foto is genomen, lijkt de wijk wel een burcht en het water er omheen de slotgracht. De brug uit 1921 was een van de eerste brugontwerpen van architect en bruggenbouwer Piet...

1 juli 2016 / Rubrieken / Editie: Juli 2016 / Jaargang: 2016

Kuipersstraat

De meeste mensen zullen niet direct zien dat dit de Kuipersstraat is en dat is niet zo gek, want de huizen links en rechts op de kaart staan er al lang niet meer. Deze kaart uit 1905 ademt nog een beetje de sfeer van de 19e eeuw, toen het hier Nieuwer Amstel heette maar de...

1 april 2016 / Rubrieken / Editie: April 2016 / Jaargang: 2016

Jozef Israëlskade

De Jozef Israëlskade vormt de zuidgrens van De Pijp. Alle huizen aan de kade zijn in de jaren twintig gebouwd door verschillende woningbouwverenigingen. Rechts zien we de huizen tussen de Mauvestraat en de Penseelstraat uit 1923, ontworpen door de architecten Gulden en Geldmaker voor woningbouwvereniging Rochdale. Iets verder zien we de contouren van de school...

1 september 2015 / Rubrieken / Editie: September 2015 / Jaargang: 2015

Polderhuis

Het Polderhuis aan de Boerenwetering was zowel café als herberg en stond hier al in de zeventiende eeuw. Voor veel Amsterdammers was dit een geliefde plek. Starend over de tuinderijen en weilanden, dronk men hier onder de bomen bij het Polderhuis een glas bier of limonade of maakte men een tochtje met een roeiboot over de...

1 juni 2015 / Rubrieken / Editie: Juni 2015 / Jaargang: 2015

Jan Lievensstraat

De schilders Jan Lievens en Rembrandt van Rijn hadden veel met elkaar gemeen. Zij waren leeftijdsgenoten, geboren in Leiden en stierven, ondanks dat ze in hun leven veel geld hadden verdiend, in armoede in Amsterdam. Ook hun werk toont veel overeenkomsten. Schilderijen waarvan men eerst dacht dat ze door Rembrandt waren geschilderd, bleken later van...

1 april 2015 / Rubrieken / Editie: April 2015 / Jaargang: 2015

Hemonylaan

‘Als men van de Van Woustraat naar de Hemonijstraat wil gaan, loopt men door deze prachtige Hemonylaan’, schreef een anonieme dichter in 1905 op deze kaart aan Marietje, die in de Tolstraat woonde. De statige 19e-eeuwse huizen, het brede wegdek en de twee rijen bomen geven de straat inderdaad het aanzien van een laan. Vroeger...

1 februari 2015 / Rubrieken / Editie: Februari 2015 / Jaargang: 2015

Coöperatiehof

De Coöperatiehof is ontworpen door de beroemde architect Piet Kramer in de Amsterdamse Schoolstijl en gebouwd tussen 1926 en 1928. Het hofje ligt ietwat verscholen tussen de Lutmastraat en de Burgemeester Tellegenstraat en is bereikbaar via twee poorten. Rondom de lage huizen aan het hofje bevindt zich een buitenste ring met etagewoningen. Na de bouw...

1 december 2014 / Rubrieken / Editie: December 2014 / Jaargang: 2014

Sarphatipark

Een zomerse dag in De Pijp. Zou het een feestdag zijn? Grote vlaggen wapperen langs de gevels van de huizen aan het Sarphatipark. De kaart is uit de jaren dertig. Misschien is de foto wel gemaakt op 10 september 1933. Op die dag werd in heel Nederland gevierd dat Wilhelmina 35 jaar koningin was. In...

1 november 2014 / Rubrieken / Editie: NOVEMBER 2014 / Jaargang: 2014

Vincent van Goghstraat

In de jaren twintig werden maar liefst 62.000 nieuwe woningen gebouwd in Amsterdam. Nooit eerder en later evenmin was de productie in één decennium zo hoog. Amsterdam telde wel vijftig verschillende woningbouwverenigingen. Hun voornaamste doel was het bouwen van betere arbeiderswoningen. In het sterk verzuilde Nederland had iedere politieke en religieuze groepering zijn eigen woningbouwvereniging....

1 juli 2014 / Rubrieken / Editie: Juli 2014 / Jaargang: 2014

Tolstraat

De Tolstraat is genoemd naar het tolhek, dat hier vroeger op de Amsteldijk stond. Passanten dienden een klein bedrag te betalen en droegen daarmee bij aan het onderhoud van de weg. In deze straat lieten de broers Joseph en Abraham Asscher hun nieuwe diamantslijperij bouwen, die in 1907 feestelijk werd geopend. Op de kaart zien...

1 mei 2014 / Rubrieken / Editie: Mei 2014 / Jaargang: 2014

Het Henriëttehofje

Als je in de buurt op zoek gaat naar dit hofje zul je het niet vinden. Het werd gebouwd in 1867 en stond aan de Singelgracht, de latere Stadhouderskade. Het gebied was nog zeer landelijk; de bewoners keken aan de achterkant uit over weilanden en zagen de molens, die langs de Zaagmolensloot stonden. Die landelijke...

1 maart 2014 / Rubrieken / Editie: Maart 2014 / Jaargang: 2014

Gerard Douplein

In het hart van het oude deel van De Pijp ligt het Gerard Douplein. De huizen dateren van rond 1875. Wij kijken de Daniël Stalpertstraat in, die hier eindigt. Ook toen al was op bijna iedere hoek van de straat een café. Het pand rechts op de hoek van de Daniël Stalpert en de Van...

1 december 2013 / Rubrieken / Editie: December-2013 / Jaargang: 2013

Hemonystraat

De straat is vernoemd naar de gebroeders Pieter en Francois Hemony. Zij leefden in de 17e eeuw en waren de belangrijkste klokkengieters van Nederland. ‘Er viel niets te zien in de verlaten straat, waar de huizen donkernat treurden over het bemodderd plaveisel vol plassen, die bleek glansden of rimpelden onder een windvlaag’. Zo beschreef Frans...

1 november 2013 / Rubrieken / Editie: November-2013 / Jaargang: 2013

RAI gebouw aan de Ferdinand Bolstraat

Vroeger stond de RAI aan de Ferdinand Bolstraat. Op deze ansicht uit 1927 zie je het gebouw met de karakteristieke dakvorm. Links daarvan het houten gebouw van de Rijksverzekeringsbank en geheel links de hoek met de Vincent van Goghstraat. De vereniging Rijwiel– en Automobiel Industrie was in 1893 opgericht met als doel ieder jaar een...

1 september 2013 / Rubrieken / Editie: September 2013 / Jaargang: 2013

Lutmaplein

Het zal rond het jaar 1930 geweest zijn dat de fotograaf deze nieuwbouw in de Diamantbuurt op de gevoelige plaat vastlegde. Kijkend vanuit de Robijnstraat zien we dit huizenblok aan de Lutmastraat en rechts het begin van de Jan Lievensstraat. Ooit was dit het Lutmaplein en die naam staat nog rechtsonder op de kaart, maar...

1 augustus 2013 / Rubrieken / Editie: Augustus 2013 / Jaargang: 2013

Sweelinckstraat

De brandweer rukt uit met paard en wagen. Ze is zojuist het Sarphatipark gepasseerd en rijdt de Sweelinckstraat in. Links op nummer 97 het kruidenierswinkeltje van weduwe Agterberg. Voor haar deur loopt een groep schoolkinderen. Zij zitten misschien wel op de iets verder gelegen Govert Flinckschool. Zouden ze op weg zijn naar het Sarphatipark om...

1 juli 2013 / Rubrieken / Editie: Juli 2013 / Jaargang: 2013

Ferdinand Bolpleintje

Officieel heeft het plein nooit een naam gehad. In 1903, toen Nico deze prentbriefkaart verstuurde, noemde men dit het Ferdinand Bolplein of Ferdinand Bolpleintje. Iedereen wist dat daarmee het stukje Ferdinand Bolstraat bedoeld werd tussen de Gerard Dou en de Albert Cuyp. Ondernemers gebruikten de naam zelfs in hun reclames, zoals G. de Weerdt, die...

1 juni 2013 / Rubrieken / Editie: Juni 2013 / Jaargang: 2013

PVW Willibrordus

Je moet toch al een tijdje in De Pijp wonen, wil je je dit beeld nog kunnen herinneren. Dit is wat je zag als je vanuit Oost De Pijp binnenkwam bij de Ceintuurbaan. Prominent op de hoek Amsteldijk/Ceintuurbaan stond daar deze rooms-katholieke kathedraal, genoemd naar de heilige Willibrordus. De oorsprong van deze kerk ligt ergens...

1 mei 2013 / Rubrieken / Editie: Mei 2013 / Jaargang: 2013

Frans Halsstraat

Rond het jaar 1870 wordt begonnen met de aanleg van de eerste straten in De Pijp. Dit zijn de Jacob van Campenstraat, Daniël Stalpertstraat, Ferdinand Bolstraat en de Frans Halsstraat, alle gelegen ten noorden van de Zaagmolensloot (de huidige Albert Cuypstraat). Aan dit uitbreidingsplan, dat aanvankelijk ruim van opzet was, werden echter al snel twee...

1 maart 2013 / Rubrieken / Editie: Maart 2013 / Jaargang: 2013

Amsteldijk

De prentbriefkaart was rond 1900 wat de sms nu is: een nieuwe uitvinding om elkaar snel een kort bericht te sturen. De afzender van deze kaart had zelfs aan twee letters genoeg om zijn boodschap over te brengen aan zijn geliefde in Haarlem; met de letters Z.N. wenste hij haar op 31 december 1902 een...

1 december 2012 / Rubrieken / Editie: Decemeber 2012 / Jaargang: 2012

Toldwarsstraat

Een beetje verscholen tussen de Tolstraat en de Pieter Aertszstraat ligt de Toldwarsstraat. Aan de oneven zijde zien we dit imposante gebouw staan uit 1907. Het was ooit het hoofdgebouw van De Dageraad. De Dageraad was een verbruikscoöperatie, opgericht door en voor arbeiders. Ze bakten zelf brood, distribueerde het en exploiteerde met succes vele kruidenierswinkels...

1 oktober 2012 / Rubrieken / Editie: Oktober 2012 / Jaargang: 2012

Tweede van der Helststraat

Op deze ansichtkaart uit 1926 zien we goed de grens tussen de ‘Oude Pijp’ en de ‘Nieuwe Pijp’. Hier, in de Tweede van der Helststraat, tussen de Van Ostadestraat en de Rustenburgerstraat, staan huizen die rond het jaar 1900 zijn gebouwd. De gevels zijn steeds anders. Sommige woningen hebben aan de straatkant een balkonnetje, anderen...

1 september 2012 / Rubrieken / Editie: September 2012 / Jaargang: 2012

Diamantstraat

Het is het jaar 1949 en we staan in het hart van de Diamantbuurt. In 1922 werd begonnen met de bouw van deze buurt naar een ontwerp van de architect J.C. Van Epen. Het is een voorbeeld van de Amsterdamse School architectuur. Typerend voor de Diamantbuurt is de kleurkeuze van de kozijnen. De combinatie van...

1 augustus 2012 / Rubrieken / Editie: Augustus 2012 / Jaargang: 2012

Nicolaas Berchemstraat

Met een lengte van niet meer dan zestig meter is dit wel één van de kortste straatjes van De Pijp. De straat is vernoemd naar de 17e eeuwse landschapsschilder Nicolaes Pietersz. Berchem. Deze foto is ruim 100 jaar geleden genomen op de hoek met de Albert Cuypstraat, kijkend in de richting van de Stadhouderskade. Ooit...

1 juli 2012 / Rubrieken / Editie: Juli 2012 / Jaargang: 2012

Stadhouderskade

Al in 1867 liet Gerardus Adriaan Heineken op deze plek zijn bierbrouwerij bouwen, net buiten de stadswallen aan de Buitensingel. De Pijp bestond toen nog niet; het bedrijf stond gewoon midden in de weilanden. Zelfs de Stadhouderskade moest nog worden aangelegd. Aanvankelijk droeg de brouwerij de al bestaande naam ‘De Hooybergh’, maar na een paar...

1 mei 2012 / Rubrieken / Editie: Mei 2012 / Jaargang: 2012

Snuif- tabaksmolen De Zwaan

Maar weinig buurtbewoners zullen deze molen nog in het echt hebben gezien. Hij stamt uit de tijd dat het zuidelijk deel van De Pijp nog een landelijk karakter had. Langs het Verwerspad (de huidige Tolstraat) liep een sloot, die ook wel de Molenvliet werd genoemd en aan dit water stond een molen. Hij was in...

1 april 2012 / Rubrieken / Editie: April 2012 / Jaargang: 2012

Govert Flinckstraat

De Govert Flinckstraat aan het begin van de vorige eeuw. Een clubje muzikanten trekt veel bekijks. Oud-buurtbewoner Machiel Koord (geboren in de Gerard Doustraat in 1902) schrijft in het boek Het geheim van de Albert Cuyp: “Op gezette tijden kwamen de hoempa’s langs in de straat. Een soort klein fanfarekorps uit Duitsland die op de...

1 februari 2012 / Rubrieken / Editie: Februari 2012 / Jaargang: 2012

Dusartstraat rond 1900

Deze keer nemen we een kijkje in de Dusartstraat rond het jaar 1900. We zien een groep kinderen staan bij de hoek met de Van Ostadestraat en rechts een straatventer bij zijn kar met handelswaar. De straat stond niet zo goed aangeschreven; er woonden vooral mensen van wat minder allooi. Links bij het uithangbord zat...

1 december 2011 / Rubrieken / Editie: December 2011 / Jaargang: 2011

Van Hilligaertstraat circa 1945

Dit buurtje was vroeger echt een katholiek bolwerk met de rooms-katholieke kerk Onze Lieve Vrouw Koningin van de Vrede, beter bekend als de Vredeskerk, als stralend middelpunt. Op 7 augustus1924 werd de kerk ingewijd en werden de bijbehorende gebouwen (pastorie, het Sint Franciscusklooster en – school) in gebruik genomen. Verschillende katholieke woningbouwverenigingen hebben hier huizen...

1 november 2011 / Rubrieken / Editie: November 2011 / Jaargang: 2011

Van Ostadestraat

Deze ansichtkaart plaatst ons 100 jaar terug in De Pijp. We staan in de Van Ostadestraat, het gedeelte tussen de Ferdinand Bolstraat en de Tweede van der Helststraat. Geheel links op de plek van de sigarenboer, bevindt zich nu het Bicycle Hotel. Twee deuren verder is de winkel van J. Ackermann, tevens uitgever van deze...

1 september 2011 / Rubrieken / Editie: September 2011 / Jaargang: 2011

Ruysdaelkade

Eeuwenlang woonde of werkte men “aan de (Boeren) Wetering”, de oude waterweg die begon in Amstelveen en uitmondde in het IJ. Door demping en bebouwing resteert er van dit water nog slechts een stuk van 2 km en dit vormt tevens de westgrens van De Pijp. Tegenwoordig woont men niet meer “aan de (Boeren)Wetering”, maar...

1 augustus 2011 / Rubrieken / Editie: Augustus 2011 / Jaargang: 2011

Burgemeester Tellegenstraat

In het begin van de vorige eeuw was de bevolking van Amsterdam enorm gegroeid. Er was een groot tekort aan goede woningen, met name voor de arbeiders. Om aan bouwgrond te komen werden omliggende gemeenten geannexeerd. Het grondgebied van Amsterdam werd daardoor drie maal zo groot. De Pijp kon nu verder naar het zuiden toe...

1 juni 2011 / Rubrieken / Editie: Juni 2011 / Jaargang: 2010

Albert Cuypstraat

De beroemdste straat van De Pijp In de 17e eeuw, toen de Albert Cuypstraat nog een brede sloot was midden in de polder, was hier al veel bedrijvigheid. Op de paden aan weerszijden van de sloot stonden 17 houtzaagmolens opgesteld. In 1890 verdwenen de laatste molens en werd de Zaagmolensloot gedempt, waarna begonnen kon worden...

1 juni 2011 / Rubrieken / Editie: Juni 2011 / Jaargang: 2011

Van Woustraat anno 1917

Het standpunt is tussen de Pieter Aertszstraat en de Rustenburgerstraat, kijkend in de richting van de Ceintuurbaan. Het verkeer is nog niet zo dominant in het straatbeeld aanwezig. Het lagere huizenblok rechts aan de Kuipersstraat en de Rustenburgerstraat stamt nog uit de tijd dat De Pijp grotendeels poldergebied was. Niet lang nadat deze foto gemaakt is...

1 juni 2011 / Rubrieken / Editie: Juni 2011 / Jaargang: 2011

Zand-speelplaats Sarphatipark

Op 15 juli 1886 werd het Sarphatipark officieel geopend. Dat is deze zomer dus precies 125 jaar geleden! Op deze prentbriefkaart uit de beginjaren zien we de noordwest-hoek van het park, waar nu nog steeds de zandbak is. Vele generaties kinderen uit De Pijp hebben zich hier vermaakt en hun eerste wankele stappen in de...

1 maart 2011 / Rubrieken / Editie: Maart 2011 / Jaargang: 2011

Ferdinand Bolstraat

Bomen in de Ferdinand Bolstraat? En lantaarnpalen? Midden op straat?! Is dit wel de Ferdinand Bolstraat? Is dit wel Amsterdam? Ja, het staat toch echt onder op de kaart. Het standpunt van de fotograaf is lastig te lokaliseren, want de meeste huizen links en rechts zijn begin jaren negentig gesloopt. De fotograaf staat op het...

1 december 2010 / Rubrieken / Editie: December 2010 / Jaargang: 2010

Ceintuurbaan

De Ceintuurbaan, anno 1902, moest met zijn dertig meter breedte de ringweg worden van Amsterdam, die de nieuwe wijken buiten de grachtengordel met elkaar ging verbinden. Uiteindelijk heeft alleen het gedeelte tussen de Boerenwetering en de Amstel deze naam gekregen. De weg eindigt hier nog bij de rivier en wie naar de overkant wil zal...

1 oktober 2010 / Rubrieken / Editie: Oktober 2010 / Jaargang: 2010

Eerste van der Helststraat

De lens van de fotograaf richt zich op het hart van de nog jonge wijk De Pijp. Je kijkt naar de hoek Eerste Van der Helststraat met de Eerste Jan Steenstraat (links) en Sarphatipark (rechts) omstreeks het jaar 1900. In de verte is het Gerard Douplein te ontwaren. De blik wordt nog niet gehinderd door...