Syrische gezelligheid in Mama’s Keuken

Datum: 18 juni 2019 / Editie: Juni 2019 / Auteur(s): Pepijn Fraai

In de van Woustraat ter hoogte van de Lutmastraat bevindt zich Mama’s Keuken; het afhaalrestaurant van de Syrische Eyad Khamis. Bij aankomst worden klanten begroet met een sfeervolle verlichting en een glazen toonbank waarachter een groot assortiment aan authentiek Syrische gerechten wordt gepresenteerd.

Naast de koude mezze gerechten (tapas) biedt het restaurant ook een ruime keuze aan huisgemaakte warme gerechten. Een favoriet bij vele klanten, de falafel, wordt geheel volgens eigen recept in het restaurant zelf bereid. De kikkererwten worden in huis geweekt, gemarineerd, gevormd en gefrituurd. Een afhaalrestaurant suggereert een gehaaste sfeer, maar in plaats daarvan worden klanten uitgenodigd om aan een grote houten tafel samen van het afgehaalde eten te genieten en met elkaar of met medewerkers een gesprek aan te gaan.

Alles met liefde
Eigenaar en kok Eyad is een goedlachse Syrische man die in 2016 als vluchteling naar Nederland kwam. Eyad benadrukt bij zijn beschrijving van het eten vooral het belang van de emotie die erin zit: “Klanten merken dat alles met liefde is gemaakt.” De aandacht en de zorg die er in is gestopt is inderdaad niet te missen: het eten, maar ook de inrichting. Als het maar huiselijk en gezellig is. Typisch Hollands eigenlijk.

Spreken met je hart
Is dat misschien het geheim van Eyads succes? Hij heeft bewust voor Nederland gekozen. Door de burgeroorlog in Syrië moest hij stoppen met zijn bedrijf. Hij moest het leger in om te vechten voor Assad en dat wilde hij niet. Het was op dit punt dat Eyad en zijn vrouw samen besloten om naar Nederland te gaan. Eyad had van vrienden gehoord dat hij goed tussen de Nederlanders zou passen: “De mensen hier spreken met hun hart, net als ik.” Ook meegenomen: zijn vrouw kon bij de TU Delft haar master in architectuur afronden. En zo vertrok in 2015 eerst zijn vrouw en daarna in 2016 Eyad naar Nederland om opnieuw te beginnen.

Opnieuw beginnen
Eyad weet wat het is, opnieuw beginnen, want dat doet hij nu voor de vierde keer. Draagt dat ook bij aan zijn voorspoed hier? Eyad somt op: nadat hij in Damascus zijn opleiding hotelschool had afgerond vertrok hij in 1996 naar Dubai om daar te beginnen aan een carrière in de hotel- en toeristenindustrie. Van de toeristenindustrie ging hij uiteindelijk over naar het organiseren van presentaties en conferenties voor bedrijven. Weer terug in Syrië deed hij daar hetzelfde. Na de uitbraak van de oorlog vertrok hij weer naar Dubai, nu om er een eigen IT bedrijf op te richten. Door zijn dubbele nationaliteit, Syrisch en Palestijns, had hij echter niet de mogelijkheid om vrijuit door de omringende landen te reizen en moest
hij uiteindelijk met zijn bedrijf stoppen.

Niet te beroerd
Nog iets wat bijdraagt aan Eyads weg omhoog is het feit dat hij niet te beroerd is om, misschien paradoxaal, een paar treden lager weer in te steken. Zo werkte hij een tijdlang als vrijwilliger bij integratiecentrum BOOST, waar zijn achtergrond in evenementen organisatie hem uitstekend van pas kwam. Met het coördineren van activiteiten kon hij op zijn beurt nieuw gearriveerde vluchtelingen helpen met hun integratie. Ook was hij actief bij Hack your Future, een initiatief dat vluchtelingen door ICT lessen aan het werk helpt. Eerst was hij student, daarna hielp Eyad met zijn netwerkervaring alumni
aan stages en banen. Via een stage bij een ijsfabriek kwam Eyad op een mensa van de universiteit terecht. Hij kreeg de kans om een aantal Syrische gerechten in het menu op te nemen. De volgende stap was een volledige cateringservice en ui
teindelijk zijn eigen restaurant in De Pijp. Vierde succesfactor: Eyad werkt zich een slag in de rondte.

Eten verbindt
Is koken en het beheren van een restaurant niet nogal anders dan het flitsende zakenleven? “Ik ben nu veel meer met mijn passie bezig. Eten is verbindend en ik geniet van de gesprekken met de klanten. Er is geen betere manier om tot een cultuur geïntroduceerd te worden dan via eten.” Eyad is blij dat hij de bewoners van de Pijp deze ervaring kan geven.

Ongegeneerd losgaan op de dansvloer van de HdK

Datum: 18 juni 2019 / Editie: Juni 2019 / Auteur(s): Pepijn Fraai

Het is een warme, zomerse zaterdagavond op het Henrick de Keijserplein. Op het veldje naast het het groen witte, houten buurtgebouw zijn er nog een aantal jongetjes aan het voetballen, het is immers nog maar acht uur. Boven de stemmen van de jongetjes is vaag een baslijntje te horen.

Het baslijntje is afkomstig uit het houten huisje, dat om de twee weken wordt omgebouwd tot dansruimte, inclusief barman, DJ en luiken voor de ramen om te voorkomen dat het licht van buiten de sfeer binnen verpest. Tegen een kleine prijs van 2,50 kan iedereen hier terecht voor een avondje dansen. “We proberen e drempel laag te houden,” legt Christine – een van de organisatoren – uit, “hierdoor kunnen zo veel mogelijk mensen meedoen; iedereen is welkom”. Dit verwelkomende sentiment is duidelijk in de dansruimte te merken, bij aankomst komt Christine meteen vrolijk naar ons toe om te vragen of we mee komen dansen.

De muziek wordt verzorgt door een DJ die helemaal uit Beverwijk komt rijden om te draaien. Hij stelt zichzelf voor als “democratische DJ”, hij staat altijd open voor suggesties van het publiek. Als hij geen suggesties krijgt schat hij zelf een beetje in waar de mensen zin in hebben. Dit lijkt aardig te werken, vrijwel iedereen danst enthousiast mee met de soul en funk nummers die hij klaar heeft liggen.

Het is duidelijk dat de avond vooral gaat om het dansen en al het goede dat dit met mensen kan doen

Bevrijdend effect
Het lijkt een bevrijdend effect te hebben op de kleine groep die aanwezig is; iedereen kan lekker zichzelf zijn, ze hoeven zich niet te conformeren aan muziek die ze zelf niet fijn vinden. Er wordt niet raar opgekeken wanneer een man in een zwart T-shirt, in zijn eigen wereldje verloren los gaat op “Play that funky music”. Het is duidelijk dat de avond vooral gaat om het dansen en al het goede dat dit met mensen kan doen.

Tegen half elf begint de zaal langzaam leeg te lopen. De man in het zwarte T-shirt blijft na afloop nog even rondhangen om gezellig een praatje te maken. “Ik hou gewoon heel veel van dansen,” legt hij uit, “en ik kan dat hier fijn doen, zonder dat ik me zorgen hoef te maken over mensen die me daarop beoordelen.”.

 


Dansen in de HdK gebeurt elke 2e en 4e zaterdag van de maand in Buurtgebouw Henrick de Keijser op het Henrick de Keijserplein 45.

De Pijp: drukker, duurder, wereldser

Datum: 19 februari 2019 / Editie: Februari 2019 / Auteur(s): Julia Strijland Pepijn Fraai Rob Godfried

De Pijp verandert. Tussen 2014 en nu zijn er maar een paar honderd mensen méér in de wijk komen wonen en toch is het veel drukker.
De Pijp is duurder dan ooit en de voorraad sociale huurwoningen loopt terug. Om hier te kunnen (komen) wonen moet een vermogen worden neergeteld, of vraagt een inkomen dat voor de meesten niet is weggelegd. En oude vertrouwde winkels en ambachten verdwijnen. Ateliers worden vervangen door appartementen. Hoe komt dat allemaal? Is het de schuld van expats, Airbnb, beleid?

Veel oude Pijpbewoners ervaren de verandering van de bevolkingssamenstelling als een achteruitgang. Expats, rijke kopers en Airbnb zouden een vertrouwde sociale omgang in de weg staan. Er zou minder saamhorigheid zijn, geen buurtbinding en geen gevoel van verantwoordelijkheid. Maar klopt dat wel?
Zijn al die nieuwe bewoners en ontwikkelingen echt de oorzaak van het ervaren probleem of zijn ze het gevolg van veel grotere, wereldwijde ontwikkelingen en politiek beleid? En is de culturele en nationale diversiteit in De Pijp niet ook een verrijking?
De Pijp Krant ging op onderzoek uit.

Expats in De Pijp
Er komen steeds meer buitenlanders in De Pijp, niet alleen toeristen, maar ook expats. Overal zijn eettentjes met lekkernijen uit verre landen. Op straat hoor je talen uit alle windstreken en er zijn speciale expat-avonden en evenementen gericht op niet-Amsterdammers. Zo programmeert Rialto, het filmhuis op de Ceintuurbaan, arthouse films met Engelse ondertiteling tijdens ‘Expat Monday’. Loic, vrijwilliger bij Rialto, kwam in 2014 vanuit Parijs hier wonen. Hij wilde Nederlands leren en op plekken komen waar hij ook de ‘gewone’ Amsterdammer zou ontmoeten. En omdat hij zich meer aangetrokken voelde tot een NGO dan het bankwezen, verruilde hij zijn werkgever ABN AMRO voor ontwikkelingsorganisatie Cordaid. Hij houdt ervan om mensen uit andere culturen te ontmoeten, is wereldburger en houdt van de sfeer in Amsterdam. Hij heeft de Pijp wel zien veranderen in de afgelopen vier jaar. De kleine lokale winkeltjes maken meer en meer plaats voor hippe tenten, zoals De Scandinavian Embassy aan het Sarphatipark, met een Zweedse eigenaar.

Double cream
In de Ferdinand Bolstraat opende Kelly’s Expat Shopping recentelijk haar deuren. “Allemaal producten uit onder andere Amerika, Australië en Engeland, die je niet zo in de supermarkt kunt kopen”, zegt Florence, de nieuwe eigenaar. Zij huurt het pand voor een behoorlijke prijs, maar zit dan ook op een toplocatie, dichtbij halte De Pijp van de Noord/Zuidlijn. De meeste klanten zijn toeristen en expats, maar ook de Nederlandse Rienke gaat weg met een goedgevulde tas. Zij vindt het een verrijking van de stad dat meer buitenlanders zich in Amsterdam vestigen. “De diverse culturele activiteiten en bijeenkomsten die de stad rijk is, leiden tot verbinding met mensen uit andere culturen.”

Hugh werkt sinds twee weken bij Kelly’s en is zelf kind van expats. Zijn vader werkte voor Unilever en zo kwam hij als jongetje van Engelse ouders uiteindelijk in Amsterdam te wonen. “Het blijft altijd een beetje voelen alsof je tussen wal en schip valt”, antwoordt hij in vloeiend Nederlands op de vraag of hij zich Amsterdammer voelt.
“Amsterdam is in Nederland de stad met gemiddeld de meeste expats”, vertelt Florence, die marktonderzoek deed voordat zij de winkel in de Ferdinand Bol opende. Het winkelaanbod varieert van mince pies tot Christmas crackers en de winkel ligt nu vol met allemaal typische paasproducten. “Wil je een Amerikaans recept maken en heb je ‘double cream’ nodig, dan ben je hier aan het juiste adres.”

Voordat Rienke de winkel verlaat zegt ze: “Bij Universal, waar ik werk, heb ik expat-collega’s die geen betaalbare woning vinden en moeten uitwijken naar plekken buiten de stad. De vrije sector is voor sommige expats ook te duur. Net als de oorspronkelijke Pijpbewoners worstelen nieuwkomers ook met te hoge woonlasten.” Loic beaamt dat, al is Amsterdam wat betreft huizenprijzen nog steeds 40 procent goedkoper dan Parijs.

Airbnb in De Pijp
Met het oog op een levendige, plezierige Pijp is het hoe dan ook een goed idee om open te staan voor nieuwkomers en te luisteren naar hun verhalen. Wij waren benieuwd naar het verhaal van een Airbnb-verhuurder, maar vonden niemand die met ons wilde praten, helaas. Veelzeggend is het wel. Je zult maar aangekeken worden als iemand die de woningnood uitbuit en sociale huurwoningen aan de woningvoorraad onttrekt.

Wanneer het gaat over Airbnb is het belangrijk een onderscheid te maken tussen vakantieverhuur van hele woningen en Bed and Breakfasts (B&B’s). B&B’s betreffen een kamer in een appartement, soms met gebruik van keuken. Daar zijn de bewoners feitelijk aanwezig en wordt er dus geen woning aan het woningbestand onttrokken. Uit cijfers van de Gemeente Amsterdam blijkt dat dit maar 8 procent van de aangeboden woningen in De Pijp betreft. Via Airbnb werden in De Pijp in 2018 in totaal 1.769 woningen aangeboden. Airbnb verstrekt geen gegevens over de feitelijke verhuur. Het is daardoor onduidelijk of de regel wordt gehandhaafd dat er niet meer dan 60 (vroeger) of 30 dagen (nu) dagen per jaar mag worden verhuurd – de Gemeente kon geen statistische gegevens over uitgedeelde boetes verstrekken! Het is dus aannemelijk dat woningen inderdaad het hele jaar worden onttrokken aan het (sociale) woningbestand. Bekend is al lang dat veel verhuurders helemaal niet in Amsterdam wonen, soms zelfs niet in Nederland. Je zou kunnen stellen dat het negatieve imago van Airbnb-verhuurders in het algemeen gebaseerd is op feiten.

Van Londen tot Tokyo
Mensen die een deel van hun woning wél volgens de regels verhuren, hebben niet zelden last van het negatieve imago van Airbnb, terwijl het gewoon buurtbewoners zijn met wat extra inkomsten.

Een van die B&B-verhuurders, die zijn naam liever niet in de krant wil hebben, verhuurt een kamer in zijn huis en woont al zijn hele leven in de Pijp. Hij wijst erop dat het woningprobleem in de Pijp een mondiaal probleem is: er zijn zoveel wijken waar het steeds moeilijk wordt betaalbare huur- of koopwoningen te vinden, van London tot Tokyo. “Het Airbnb-fenomeen speelt hierin maar een beperkte rol”, zegt hij en in zijn geval eigenlijk helemaal niet, omdat een kamer tijdelijk aan een gast wordt verhuurd. Een kamer die anders helemaal niet apart bewoond zou kunnen worden. “Er zijn veel verhuurders (hosts) zoals ik in De Pijp. Omdat die zelf aanwezig zijn, is de kans dat gasten zich misdragen klein.” Zorgelijk vindt hij de ontwikkeling in De Pijp zeker: “De huizengekte wordt veroorzaakt door de prijsopdrijvende praktijken van de banken. Het mondiale systeem dat banken in staat stelt geld op papier te scheppen, gaat een keer instorten. Pas als dat gebeurt, zullen de huizenprijzen zakken. Tegelijkertijd zijn we bezig uitwassen te verzachten met goede 30-dagenmaatregelen voor Airbnb, maar het lost eigenlijk niets op. Wie al een paar panden bezit kan doorgaan met opkopen en investeren met goedkoop geld en verbouwen tot boven de huurgrens. Er is geen wettelijke rem en hebzucht is nu eenmaal een menselijke eigenschap.”

De Pijp, met zijn eerdaags gemengd socio-economische karakter, heeft zijn voorraad aan sociale huurwoningen de laatste tijd flink zien dalen. Dit gebeurt in heel Amsterdam: woningcorporaties verlaagden hun aandeel van sociale-huurwoningen tussen 2007 en 2017 van 50% naar 39%. In De Pijp is dit aandeel zelfs gedaald naar 35,6%.

Vrije Markt
“Het stelsel is kapot,” zegt Oscar Vrij van WOON-team Zuid. “Het woningwaarderingsstelsel heeft zijn beschermende karakter verloren. Sociale huurwoningen worden beoordeeld op basis van een puntenstelsel. Wanneer een woning voldoet aan een bepaald aantal punten kan de woning worden verkocht en verhuurd op de vrije markt. Sinds 1 oktober 2015 wordt de WOZ-waarde meegeteld in het woningwaarderingsstelsel. En die WOZ waarde is nu zo hoog dat vrijwel alle sociale-huurwoningen in De Pijp genoeg punten hebben om geliberaliseerd te worden.”

Deze ‘vrije markt’ heeft vooral effect op sociale-huurwoningen in particulier bezit. Deze kunnen kadastraal gesplitst worden om vervolgens te worden verkocht. Doordat vrijwel alles nu dankzij het nieuwe woningwaarderingsstelsel geliberaliseerd is, kan dit op grote schaal gebeuren: de rem is eraf.

Lucratieve prijsopdrijving
Op een zondagse leegverkoop spreken we kort de beheerder van een pand waarin elf kleine creatieve bedrijfjes zaten. De Gemeente heeft het pand verkocht voor 1,6 miljoen en nu komen er dure appartementen in. Dus ja, zo beschermt de Gemeente de eigen panden niet eens tegen de lucratieve prijsopdrijving van wonen.

Een nieuwe Van Woustraat

Datum: 19 december 2018 / Editie: December 2018 / Auteur(s): Pepijn Fraai

Na acht maanden was het eindelijk zover: de nieuwe Van Woustraat, vanaf de Ceintuurbaan tot aan de Lutmastraat, is klaar. Op 1 december is de straat feestelijk geopend door Sinterklaas. Bredere fietspaden en trottoirs, een scheiding tussen fietspad en rijbaan, meer voetgangersoversteekplaatsen en een bruinrode weg die automobilisten ervan moet overtuigen om zich aan het snelheidslimiet van 30 kilometer per uur te houden.

Het is duidelijk dat veiligheid een prioriteit is geweest bij de herinrichting van de straat, en dat was hard nodig. Door de jaren heen zijn er meerdere ongelukken gebeurd; het kruispunt tussen de Lutmastraat en de van Woustraat stond bekend als blackspot. Smalle trottoirs, een gebrek aan scheiding tussen fietspad en rijbaan en weinig voetgangersoversteekplaatsen, in combinatie met het drukke verkeer, maakte het waanzinnig onveilig voor voetgangers en fietsers. Vrijwel iedereen was het erover eens dat een veiligere van Woustraat noodzakelijk was. Herstructureren was van belang.

Klandizie
De langdurige werkzaamheden waren vooral voor de winkeliers niet makkelijk. De opgebroken weg veroorzaakte voor veel ondernemers problemen met laden en lossen; tijdens de wegwerkzaamheden moest dit gebeuren via de zijstraten. Zo nu en dan wilden leveranciers zelfs niet meer leveren vanwege de moeilijkheden die werden ervaren tijdens het laden en lossen. Ook was er voor sommigen winkeliers een merkbaar verschil in de hoeveelheid klanten. Dit nam in sommige gevallen zo af dat het resluteerde in een verlies van maar liefst een derde van de normale klandizie .

Grote opluchting
Het einde van de wegwerkzaamheden is dus voor iedereen een grote opluchting. Fietsers kunnen weer op het fietspad, voetgangers kunnen op de stoep lopen zonder dat ze per ongeluk op een tijdelijk fietspad worden aangereden en winkeliers kunnen volop gebruik maken van de nieuwe laad- en losplekken. Klanten die lopend of op de fiets zijn, kunnen de winkels weer gemakkelijk bereiken, dus sommige ondernemers zullen hun klandizie waarschijnlijk opnieuw zien stijgen.

Parkeerplaatsen
Dit geldt echter niet voor alle ondernemers in de Van Woustraat. De vijfenzestig parkeervakken die er waren, zijn vervangen door vijftien laad- en losvakken die ‘s avonds en ‘s nachts als parkeerplaats gebruikt mogen worden door buurtbewoners en winkelpersoneel. ‘De toekomstige Willibrordusgarage moet de nu missende parkeerplaatsen gaan vervangen, al bestaat over deze garage nog veel onduidelijkheid. Hoe dan ook is het gebrek aan parkeerplaatsen voor een aantal winkeliers een probleem. Hun winkel ligt namelijk een aardig stuk lopen van de toekomstige parkeergarage. Het gebrek aan parkeervakken dichtbij creëert vooral voor ondernemers die hun producten in grote aantallen aan klanten verkopen onzekerheid voor de toekomstige omzet. Klanten zullen mogelijk naar dichterbij liggende winkels gaan om een lange wandeling met zware boodschappen te vermijden. Ook wordt het zonder dichtbij liggende parkeerplaatsen moeilijk voor ondernemers om boodschappen zelf te bezorgen.

De Van Woustraat heeft een heleboel functies. Het is een winkelstraat, een drukke noord-zuid fietsroute, een trambaan en een autoroute. De nieuwe autoluwe inrichting zal voor sommige gebruikers van de straat beter worden ervaren dan door andere. De tijd zal leren of de ervaringen met het nieuwe deel van de Van Woustraat zo positief zijn dat de andere delen in dezelfde lijn worden vernieuwd.