Afscheid van Bart van Waterschoot

Datum: 13 december 2021 / Editie: December 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Dertien jaar tekenen voor De Pijp Krant

Bart van Waterschoot is de medewerker van De Pijp Krant met de langste staat van dienst. Dertien jaar lang leverde hij voor iedere editie trouw zijn tekening aan, met een bijbehorende tekst. Maar wie is de tekenaar achter de rubriek ‘Bart in de Pijp’?

Ik ga bij hem op bezoek in de Albert Cuypstraat. Daar woont Bart van Waterschoot vanaf 2003 op een eerste verdieping, uitkijkend over de markt.

“Ik ben nogal een einzelgänger”, zegt hij en vertelt dat hij in zijn kunst uiting geeft aan zijn introspectieve en zijn meer melancholische kant. “Het leven is er om het te vieren, maar het moet ook iedere keer weer bevochten worden. Die dualiteit zit in de werkelijkheid en ook in mijn karakter.”

Verzameling tekenboekjes
Bart heeft, zoals vele anderen met hem, erg veel last van de maatregelen tegen corona. Anders kwam hij op zijn vrije dagen graag in een bar of restaurant, waar hij rustig een boek kon lezen, of aan zijn tekeningen kon werken. Maar als de horeca gesloten is, heeft hij weinig sociale contacten en ligt eenzaamheid op de loer. Hij trekt er graag op de fiets op uit, naar het Westelijk Havengebied, waar hij ook als magazijnmedewerker werkt.

Bart toont me prachtige houtskooltekeningen van deze industriële omgeving. Inderdaad zijn sommige behoorlijk somber en fel van toon, maar gelukkig kreeg hij begin dit jaar weer een wat lichtere periode. Ook op zijn vakanties, onder andere in Genua en Berlijn, tekent Bart. Zoals anderen foto’s van hun vakantie delen, laat hij me een doos zien die vol zit met zijn verzameling tekenboekjes.

Groene revolutie in kleur
In deze editie is ‘de Groene revolutie’ zijn laatste tekening voor De Pijp Krant. “Je kunt heerlijk vegetarisch eten bij Momo-IT, Indiaas en Bhutanees, en zij is heel aardig! Niet alle plekken lenen zich voor een tekening, maar dit karretje heeft echt iets pittoresks. Eten en drinken bepalen in belangrijke mate de alledaagse cultuur in De Pijp, met de Albert Cuyp, de vele koffiebars, cafés en restaurants, en de grote verscheidenheid aan eetwinkeltjes. Sommigen niet meer weg te denken uit de wijk, anderen zo weer verdwenen.”

Anders dan zijn andere tekeningen voor De Pijp Krant is deze laatste tekening in kleur, een speciale afsluiter van een gedenkwaardig tijdperk! “De stijl van de krant veranderde en de inspiratie voor steeds weer een nieuwe tekening in De Pijp nam ook af. Ik begon met het tekenen van de plekken waar ik graag kwam, vaak restaurantjes met een gemengde klantenkring; Marokkaans, Spaans, Surinaams. Maar na twee jaar had ik alle plekken wel zo’n beetje gehad en ging ik over op de ‘Carmiggelt-aanpak’, uit het leven gegrepen.”

Momentopnamen
Wat kunst en cultuur voor Bart betekenen? Hij heeft er duidelijk vaker over nagedacht. “Cultuur is toegankelijk voor iedereen die eraan wil deelnemen. Het heeft te maken met de interne en externe leefwereld en hoe je die met elkaar als groep vorm geeft. Alle afspraken die je met elkaar maakt, zijn bewust of onbewust deel van onze cultuur. En die verandert continu. De kunstenaar is in staat om zich te verwonderen over die cultuur, over dat wisselende landschap en geeft daar een creatieve draai aan, waar anderen weer op kunnen reflecteren.”

De tekeningen van Bart zijn momentopnamen van dat steeds wisselende landschap. Het zijn niet de perfecte glamourplaatjes voor op facebook, eerder schetsen ze situaties vol charmante onhandigheid, onbedoelde humor, en soms een vleugje diepzinnigheid.


Dank je wel Bart, voor al die prachtige tekeningen en teksten die je de afgelopen jaren met ons deelde!

U kunt ze nog een keer bekijken op de website van De Pijp Krant: https://pijpkrant.amsterdam/

“Wij spelen winkeltje in Iambe”

Datum: 11 oktober 2021 / Editie: Oktober 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Dagbesteding voor verstandelijk gehandicapte jongeren

Voor het eerst in lange tijd gingen we in september weer massaal de straat op. Eerst op zaterdag 11 september, waar ‘unmute us’ 35.000 demonstranten (volgens de Telegraaf, meer dan 10.000 volgens de gemeente Amsterdam) trok ter ondersteuning van de festival- en evenementenbranche. De zondag erna kwamen 15.000 man af op het woonprotest, omdat er in Amsterdam geen betaalbare woningen meer te vinden zijn binnen de ring. Voor mensen met een verstandelijke beperking is het nog lastiger om een plekje in de stad te behouden. Dave Tijssens, directeur en oprichter van bakkerij en weverij Iambe, zet zich al jarenlang in voor deze groep en heeft een plan.

Dave Tijssens is al vijftien jaar verantwoordelijk voor de dagbesteding voor verstandelijk gehandicapte jongeren in Iambe. Ik sprak met hem in de winkel op het Van der Helstplein. De bakkerij, waar de winkel zijn brood vandaan haalt, zit op de Van Ostadestraat 386, vlakbij de voormalige brandweerkazerne in de Sint Willibrordusstraat.

Biologisch brood
In ons eerste telefonische gesprek eind augustus is Dave Tijssens enthousiast over Iambe. “Wij spelen winkeltje”, zegt hij, “Maar het spel is serieus en van levensbelang voor degenen die het meespelen.”

De werknemers bij Iambe hebben door hun geestelijke beperking een afstand tot de arbeidsmarkt. De bakkerij vervult in de behoefte aan dagbesteding, waarbij er naast werk ook zorg wordt verleend. Destijds startte Dave met zeven cliënten; nu is Iambe uitgegroeid tot een sociaal bedrijf waar bijna vijftig mensen een nuttige dagbesteding vinden. En dat is niet het enige, want het brood dat gebakken wordt is ook nog eens biologisch.

Tijssens is net terug van vakantie en vertelt dat ook zijn medewerkers een flinke knauw hebben gekregen door corona. “Juist voor deze mensen is regelmaat, een veilige plek en herkenning belangrijk. Langdurig thuis zitten, zonder dat er zicht is op een goede dagbesteding en met onzekerheid over de toekomst, is echt niet goed voor hen. Maar gelukkig draait alles nu weer volop en hebben we zelfs hoop op woningen hier in de buurt.”

Geborgen en veilig
Het is lastig om in de dure Pijp nog voor een redelijke prijs huurwoningen te vinden. Ondanks de vele protesten van buurtbewoners (zie kader) tegen de erfpachtregeling van de voormalige brandweerkazerne door de gemeente Amsterdam aan Eigen Haard, zijn de bouwvergunningen bijna rond en kan binnenkort gestart worden met de nieuwbouw. Het is de bedoeling dat er 26 appartementen komen, deels sociale huurwoningen en ook woningen die geschikt zijn voor begeleid wonen.

Eigen Haard, Iambe en architect Yaike Dunselman voeren al elf jaar overleg. Dit heeft geleid tot een woonontwerp, waarin speciaal rekening is gehouden met de doelgroep van Iambe. Yaike: “Per bouwlaag (vier in totaal) komen er vier woningen voor de medewerkers van Iambe, die een geborgen en veilige woonomgeving krijgen in een gebouw dat zich voegt naar de buurt.”

Er zijn ook plannen voor een ondergrondse parkeergarage, waardoor het plein en de omgeving leefbaarder, veiliger en autoluw moet worden, maar ook dit plan zit al jaren vast. Sommige buurtbewoners zijn tegen de vernieuwingsplannen, maar de gemeente heeft onlangs ingestemd met het uitvoeringsbesluit over de Willibrordus-garage. Goed nieuws voor de medewerkers van Iambe, want een betaalbare begeleide woning in De Pijp komt voor hen met dit besluit weer een stukje dichterbij. En ook voor de architect wordt het na elf jaar wel tijd dat het gebouw er daadwerkelijk komt. “Nooit eerder zat er zoveel tijd tussen de ideeontwikkeling en de uiteindelijke uitvoering”, aldus Yaike Dunselman.

Antroposofische overtuiging
Sociaal ondernemer Dave Tijssens is op grond van de antroposofische overtuiging dat alles wat je doet bij moet dragen aan een zinvol bestaan, energiek en gemotiveerd om ook aan de vraag naar woonruimte te voldoen voor ‘zijn mensen’. Hij hoopt dan ook dat het sociaal-wonenproject in de voormalige brandweerkazerne in de van Ostadestraat in 2022 tot uitvoer zal komen. Op den duur zal dit zestien studio’s voor hen opleveren.


Buurtbewoners hebben gebruik gemaakt van de zienswijzenprocedure op het door de gemeente enomen besluit, waardoor de gemeente eerst moet onderzoeken of de redenen van de zienswijzen gegrond zijn. De aannemer die al in de startblokken stond om vanaf januari 2022 van start te gaan met de bouw, zal die planning dus weer moeten aanpassen. Met een geschatte bouwperiode van anderhalf jaar duurt het nog zeker tot eind 2023 voordat de eerste woningen opgeleverd zullen worden.

Trek erop uit en kom elkaar tegen!

Datum: 11 oktober 2021 / Editie: Oktober 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

De herfstmaanden nodigen vaak uit tot bespiegelingen, nostalgie en een goed gesprek over het leven, onze dromen en het verschil daartussen.

Politiek is ook zo’n gewild onderwerp en de gesprekken daarover worden grimmiger van toon, naarmate de formatie van het nieuwe kabinet langer op zich laat wachten. Natuurlijk gaat het ook over de vaak ondoorgrondelijke coronamaatregelen, die onze vrijheid inperken en de cultuursector keihard raken.

Sinds 25 september moet iedereen van dertien jaar en ouder bij een bezoek aan theater, concertzaal of bioscoop een coronatoegangsbewijs laten zien. Misschien vervelend voor de bezoekers, maar het voordeel voor de kunstinstellingen is dat ze wel weer voor honderd procent open mogen. Het nadeel is dat alle steunmaatregelen komen te vervallen, dus de kunstinstellingen zullen weer afhankelijk zijn van het aantal verkochte toegangskaarten. Vandaar hier een oproep om massaal onze cultuurtempels te gaan bezoeken. Trek erop uit en kom elkaar tegen! Binnen is er van alles te doen, te zien en te beleven en buiten wordt het steeds natter, kouder en donkerder.

ArtBRUUT

Datum: 11 oktober 2021 / Editie: Oktober 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Kunstenaars in Makom maken prachtige werken, authentiek, origineel en zonder belemmerd te worden door technische kennis of het sfeertje in het kunstcircuit. Bruut, of rouw zijn mooie typeringen van veel van de kunstzinnige, maar niet gekunstelde werken.

Makom is een inloophuis van de Regenbooggroep in de van Ostadestraat in De Pijp voor dak- en thuislozen en organiseert wisselende activiteiten voor deze doelgroep. ArtBRUUT is echter een besloten groep en alleen de talentvolle mensen worden door Kathleen, locatiehoofd van het inloophuis, doorverwezen naar de kunstworkshops.

Ik praat met Hans Klastat, kunstenaar en deelnemer van het eerste uur, die zijn soep even aan de kant schuift om mij te woord te staan. Enthousiast en bewogen vertelt hij: “Een groep van tien, vijftien vaste bezoekers van Makom komt maandelijks bij elkaar en werkt in de kunstsuite samen met een gerenommeerde kunstenaar aan nieuw werk.”

Deze maand is dat Jacque Stange, die creatieve projecten opzet waar u als lezer zo aan mee kunt doen. Zo kunt u voor honderd euro een plekje in zijn schilderij krijgen, of u kunt de actie ‘Give your heart to art’ steunen door de aanschaf van een kadobon.”

De deelnemers aan de workshops raken geïnspireerd door de professionele kunstenaars, maar andersom zijn die ook vaak heel positief over de artBRUUT deelnemers. Alex, een vloeiend Nederlands sprekende Wit-Rus bijvoorbeeld, die met de droogdoek over de schouder de eetzaal inloopt en uitkijkt naar de komende workshop onder begeleiding van Tange.

“Hij had nog nooit iets aan kunst gedaan, maar zo’n talent.” Aan het woord is Kathleen Denkers, locatiehoofd Makom, die 17 jaar geleden het werken in de profitsector verruilde voor deze baan. “Ik wil nooit meer terug, voel me hier op mijn plek en kan echt iets betekenen voor de mensen hier. Neem nu Alex, hij moet gewoon in Nederland een status kunnen krijgen, is eigenlijk onmisbaar en heeft een enorm positieve invloed op de buurt en de mensen die hier komen.”

Alex is opgegroeid in een weeshuis en besloot weg te lopen nadat hij een tijd gedwongen in het leger dienst had gedaan. Eerst kwam hij in Rusland terecht, maar door het zware leven van criminaliteit en verslaving dat hij leidde sloeg hij noodgedwongen weer op de vlucht. Na veel omzwervingen belandde hij uiteindelijk ook in Nederland in de gevangenis, maar sinds hij bij Makom werkt en kunst maakt, gaat het stukken beter. Hij is van zijn verslaving af en hoopt natuurlijk een verblijfsvergunning te krijgen. Dan kan hij met zijn kunst en vele andere capaciteiten gewoon zijn eigen geld verdienen en een menswaardig bestaan opbouwen.

Kathleen: “Het probleem is dat je als dakloze met een verleden heel moeilijk van dat aura afkomt. Maar hier werken we op basis van gelijkwaardigheid en scheppen we de mogelijkheden om via kunst en andere werkzaamheden mensen weer een basis te geven.”

Niki organiseert de artBRUUT workshops samen met Laura, die om de hoek woont en zelf uit een kunstenaarsgezin komt. Hans’ soep is inmiddels koud. Hij vertelt heel veel, onder andere dat hij nog met Karel Appel samen schilderde, dat Adonis ook tot de groep behoort en mooie gedichten maakt en dat hij zich ook inzet voor andere bezoekers van Makom door het aanbieden van kunstactiviteiten.

“Er zijn de komende tijd veel uitdagingen op het gebied van daklozenopvang”, zegt Kathleen. “Bij de Regenboog Groep werken we nu aan het ‘Give me 5’ – project, waarin hotels vijf van hun kamers tegen een vergoeding beschikbaar kunnen stellen aan daklozen.”

Er zijn veel mogelijkheden om als vrijwilliger of bedrijf mee te helpen om mensen in (sociale) armoede te helpen om vorm en inhoud te geven aan hun leven. ArtBRUUT is ook zo’n project. We zullen nog even moeten wachten op de nieuwe expositie, maar houd de Facebook-pagina vast in de gaten!

 


Kunstenaar: Jacque Stange, jacquestange.com
Facebook-groep van art-BRUUT: 
facebook.com/Artbruut
De Regenboog Groep: deregenboog.org

Zomer in De Pijp: Kunst, Cultuur en Festivals

Datum: 1 augustus 2021 / Editie: Augustus 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Kunst en cultuur zijn begrippen die we altijd gebruiken, maar soms niet goed weten te duiden. En als de definitie niet duidelijk is, dan zijn ook het doel en de noodzaak van kunst en cultuur onduidelijk. Het wordt dan bijna logisch om het over boord te kieperen en te denken dat het een soort luxeartikelen zijn die je in tijden van schaarste maar beter kunt laten liggen. Niets is minder waar!

Zonder kunst wordt het leven schraal. Zonder kunst en cultuur vergeten we te dromen en verleren we het om steeds weer opnieuw lief te hebben. Juist in tijden van verandering en onzekerheid kan de verbeelding ons nieuwe inzichten geven. Een nieuw perspectief laten zien, waardoor we zelf ook weer tot nieuwe gedachten kunnen komen. Een kunstervaring kan ons wakker schudden en een spiegel voorhouden. Het kan de schoonheid, ondoorgrondelijkheid en het magische van het leven tonen. Soms kan kunst ons zo raken dat er geen woorden voor zijn, laat staan dat we er een definitie aan kunnen ophangen.

Met het kunst- en cultuuraanbod van deze (na-)zomer kunnen we vliegen, dromen, grenzen over, vernieuwen, ademen, leven, haten en liefhebben.

En daarvoor hebben we u nodig, het hoog geëerd publiek! Want kunst en cultuur bestaan niet zonder toeschouwers en interactie.

De definitie van kunst? Ik hoor het graag van u, onze lezers zonder wie De PijpKrantredactie geen bestaansrecht heeft. Of heeft u zelf iets kunstigs waar u de aandacht op wil vestigen? Stuur een mailtje naar: pijpkrant@wijkcentrumdepijp.nl

Jong, vrouw en dakloos in Amsterdam

Datum: 1 juni 2021 / Editie: Juni 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

In 2019 kwamen er alarmerende berichten over de toename van het aantal daklozen. In bijna 10 jaar tijd was het aantal verdubbeld, van 18.000 in 2009 naar bijna 40.000 in 2019. Nu twee jaar later toont het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) cijfers, waaruit blijkt dat de stijging gestagneerd is.

Ik fiets op een regenachtige dag langs JES, de afkorting staat voor ‘Je Eigen Stek’. Een huis in de van Ostadestraat, waar mensen die dakloos zijn onderdak kunnen vinden. Ik heb een afspraak met Handou, maar medebewoners Daniël, Sezgin en José zitten ook in de gemeenschappelijke ruimte en vullen soms het verhaal aan of vertellen iets wat ze zelf hebben meegemaakt. Zo krijg ik te horen dat Danny dakloos werd omdat zijn inmiddels ex-vrouw allerlei schulden had opgebouwd. Zijn dochter doet nu eindexamen en Danny is duidelijk trots op haar. Sezgin krijgt tranen in zijn ogen als hij vertelt dat de pastoor van de Vredeskerk hem als mens zag staan en hem een croissant aanbod en een gesprek. “Door die pastoor begreep ik dat er hulp mogelijk is en je niet per se op straat hoeft te slapen. Door hem ben ik nu hier bij JES.”

Aantal jongere daklozen verdrievoudigd
Veruit de meeste daklozen zijn mannen in de grote steden. In de groep jongere daklozen (onder de 27 jaar) zitten relatief weer veel vrouwen en ook het aandeel met een niet-westerse migratie-achtergrond is hoger in deze groep. Het aantal daklozen met een niet-westerse migratie achtergrond verdriedubbelde in tien jaar tijd. De corona crisis heeft natuurlijk niet geholpen. Als je al een instabiele basis hebt en dan valt ook nog je baantje weg, of je dagelijkse routine om mensen op school of in je opleiding te zien, dan val je snel terug en kun je zomaar op straat belanden. De Straatscourant meldt dat er rond de 3000 economisch daklozen zijn, mensen die financieel zelfstandig zijn, maar geen dak boven hun hoofd hebben.

Van kwaad tot erger
Het gebeurde ook Handou Genfar (26), geboren en getogen in De Pijp. Vanaf 2 april 2020 is ze officieel dakloos. “Je voelt je alleen, eenzaam, machteloos en ook heb ik een hele zware depressie gehad.” Al vanaf jonge leeftijd liep het niet lekker bij haar thuis en op school. Ze was anders en voelde zich nooit ergens op haar plek. Dus toen ze in de pubertijd kwam ging ze zich afzetten en haakte ze af op het VMBO-K.

Zonder diploma op zak probeerde ze te overleven, waarbij jeugdzorg haar voor haar gevoel naaide en geen eerlijke kans heeft gegeven. “Ik kan me heel goed een rustig en stabiel leven voorstellen met mijn dochter van bijna drie, maar het eerste wat ik daarvoor moet doen is mijn leven weer op de rit krijgen.” Het was bijna gelukt in Den Haag bij Brijder, een instantie die een speciale afdeling heeft voor moeders en jonge kinderen. Helaas werden ze met een hele groep het huis uitgezet, omdat ze zich niet aan de regels hadden gehouden. “Ik heb hier een groot trauma aan overgehouden, want ik kwam hierdoor op straat te staan en mijn kind woont nu bij mijn ouders. Maar er waren ook moeders, die hierdoor hun kinderen zijn kwijtgeraakt. Die zitten nu in pleeggezinnen.”

Je eigen stek
Mirthe Bunte, de ondersteuner en maatschappelijk werker van de groep geeft aan dat de wachtlijsten erg lang zijn in Amsterdam, waardoor het net als in het geval van Handou kan gebeuren dat mensen zeven maanden moeten wachten voordat ze überhaupt een intakegesprek krijgen. Toen Handou eindelijk een telefoontje kreeg dat ze kon komen is ze door de sneeuw van zuid naar west gelopen en kreeg ze een adres door van het A&O hotel, waar honderden daklozen onderdak vonden tijdens de wintermaanden in coronatijd. Alleen mocht Handou overdag niet in het hotel blijven. Begeleiders van het hotel kwamen ongevraagd haar kamer binnen en de vernedering dat mensen zo maar haar privacy doorbraken, maakt haar nog steeds verdrietig en woedend tegelijkertijd. De hotels zijn onlangs gesloten voor daklozenopvang. De zogenaamde ‘niet rechthebbenden’ staan weer op straat en de Straatalliantie, heeft op 31 mei, middels de opening van ‘Hotel Buitenlucht’ in het Vondelpark de aandacht gevestigd op het feit dat iedereen recht heeft op onderdak.

De toekomst
Sinds februari woont Handou in JES, samen met nog 15 medebewoners, ieder met een eigen verhaal en met specifieke behoeften.

De bedoeling is dat ze vanaf september begint met een opleiding in de zorg. Handou zegt lachend dat ze verslaafd begint te raken aan het behalen van positieve doelen. Om die te verwezenlijken heeft ze onder andere een laptop nodig, die ze met de toelage vanuit JES niet kan betalen.

Eén van de redenen dat ze openstond voor dit gesprek is omdat ze andere jonge meiden wil laten zien dat het niet zo hoeft te gaan. Dat je eerder goede hulp moet zoeken en je niet teveel moet laten ontmoedigen als iets tegenzit of als er problemen thuis zijn. Iedereen verdient een menswaardig bestaan en daar hoort huisvesting bij en een kans om binnen de gemeenschap iets bij te kunnen dragen.

De gemeente Amsterdam en de GGD onderzoeken momenteel hoeveel bezoekers en medewerkers in maatschappelijke opvanghuizen in Amsterdam een huidige of doorgemaakte coronavirusinfectie hebben en wat mogelijke risicofactoren voor infectie zijn. Want als de huizen infectiehaarden worden, zullen er nog weer meer mensen op straat slapen deze zomermaanden. Kleinschalige opvanghuizen zoals JES, waarin de bewoners goede begeleiding krijgen en weer op weg worden geholpen naar een zelfstandig leven zijn onmisbaar.

Bij het weggaan staat er een oudere man uit Noord voor de deur. Lang geleden heeft hij hier opvang gevonden. Hij heeft hulp nodig met de computer en hoopte hier zijn oude begeleidster te vinden. Maar die is inmiddels weg. Mirthe is nu de betrokken professional die iedereen persoonlijke begeleiding geeft naar een menswaardiger bestaan met een dak boven het hoofd!

Sommige namen in dit artikel zijn aangepast, in verband met de privacy.


https://digitaalsamenleven.nl

De alliantie Digitaal zet zich in voor digitale inclusie en biedt hulp binnen een publiek-private samenwerking tussen verschillende partners. Zij staan voor het actief betrekken van buurtbewoners en organisatie bij het vinden van oplossingen in de buurt en gaan samen met De Pijp Krant op zoek naar de juiste vorm om iedereen in De Pijp digitaal mee te laten komen. Ook interesse om mee te helpen of wil je een laptop aan Handou schenken? neem contact op met: depijpkrantonline@gmail.com

Fotoportretten van actievelingen in de Diamantbuurt

Datum: 1 juni 2021 / Editie: Juni 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Houd je van fotografie en lijkt het je leuk om mensen die actief zijn in de buurt te portretteren? Meld je dan aan voor de workshops in juli in Cinetol. Ken je iemand die niet mag ontbreken op de ‘wall of fame’, dan hoort Rob dat ook graag. Samen maken we de buurt!

Samen met buurtbewoners gaat Rob Godfried, vaste fotograaf voor De Pijp Krant, fotoportretten van buurtbewoners maken die zich inzetten voor de Diamantbuurt. Deze portretten worden bevestigd in de geblindeerde ramen van het Badhuis.

Het Smaragdplein is vorig jaar opnieuw aangelegd en er is ook een nieuwe voetbalkooi geplaatst. Het monumentale badhuis ligt er schitterend bij, maar de met board geblindeerde ramen zijn erg lelijk en geven geen vertrouwenwekkend beeld.

Met dit project gaat het Badhuis aan de kant van de speelplaats naar de mensen terugkijken door de ogen van de gefotografeerde mensen; buurtbewoners, die zich meer dan normaal inzetten voor de buurt.


Samen maken we de buurt!

4 workshops voor JONG en OUD onder leiding van Rob Godfried

Data Workshops: 6 juli – 13 juli – 20 juli – 27 juli
Fotoselectie: 10 augustus

Tijd:   17.00 – 19.30 uur
Waar: Cinetol, Tolstraat 182
Mail:   robgodfried1@gmail.com

Galerie in De Pijp

Datum: 1 juni 2021 / Editie: Juni 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

De eerste vergadering van de YouTuberedactie vond plaats in ‘Depart From’, een galerie op de Gerard Doustraat. Een speciale en kunstzinnige plek in onze buurt, gerund door de trotse eigenaren Alain-Celest de Buck en Noah Valentyn.

Het is een flexibele, multifunctionele ruimte die dienst doet als fotostudio, lesruimte, kantoor en galerie. Je kunt er altijd binnenlopen en in de etalage zijn wisselende exposities te zien. Alain is architect en werkte onder meer bij de internationaal befaamde UNStudio op de Stadhouderskade (waarover meer in de volgende Pijp Krant). Noah is acteur (onder andere te zien in de serie Oogappels) en fotograaf.

Onlangs had hij de prachtige tentoonstelling ‘Crying Boys’, met fotoportretten van de emotie van de man. De Buck: “Het gaat bij deze serie om gelijkheid, ongeacht etniciteit, seksualiteit en nationaliteit. We zijn allemaal mensen – in dit geval mannen – met emoties.” Bij de studio is onlangs een straatbibliotheek geplaatst, met ramen die lijken op de schilderijen van Gerard Dou.

 


Ga een keer langs en maak kennis met de kunst van ‘Depart From’: www.departfrom.nl

Harde werkers

Datum: 16 februari 2021 / Editie: Februari 2021 / Auteur(s): Julia Strijland

Het nieuwe jaar is voor mij met een ‘make-over’ van start gegaan. Een maand lang hebben Braziliaanse werkers mijn badkamer en keuken opgeknapt. Ze werken voor de aannemer met wie ze mijn huurhuis opknappen. De aannemer heeft ook geen Nederlandse achtergrond. Hij is een wereldburger, die weet hoe te overleven. Dat is nodig als je in Amsterdam woont, geen geldige verblijfspapieren hebt en hard werkt om zelf rond te komen en om spaarcenten te verdienen voor het thuisfront.

Ongedocumenteerden
De afgelopen maanden werkte journalist Manon Stravens aan het onderzoeksproject ‘Zwoegen in de schaduw’, onderdeel van het ‘Live Journalism’ programma van cultureel centrum De Balie. Daaruit bleek dat overal in de stad, ook bij haar om de hoek in De Pijp, mensen werken zonder geldige verblijfspapieren. In de schoonmaak, horeca, bouw of andere sectoren. Amsterdam telt vermoedelijk tienduizenden ongedocumenteerden, die het risico lopen te worden uitgebuit door malafide werkgevers, mensenhandelaren en huisjesmelkers.

Manon: “Een wereld ging voor me open en dat bedoel ik niet positief. Ik had geen idee dat er zoveel mensen op deze manier in de stad leven en werken. Tragisch, maar ook lastig aan te pakken. Ze willen graag werken, dus als ze bijvoorbeeld worden onderbetaald zullen ze niet snel een boekje opendoen over malafide praktijken.”

Misstanden
“Onderbetaling en wanbetaling zijn veelvoorkomende misstanden. Daar stuitten wij in ons onderzoek vooral op”, zegt Manon. “In een breed scala aan sectoren, van de haven tot hotelwasserijen, in horeca in het centrum van de stad. Afwassers die voor vijf euro per uur werken. Schoonmakers en koks die ’s nachts moeten werken, zodat de baas de kans op een boete verkleint. Bouwvakkers die na maandenlang werken uiteindelijk niet, of maar deels uitbetaald worden. Het gaat hier niet om extreme vormen van arbeidsuitbuiting die gepaard gaan met dwang, maar wel om heel slecht werkgeverschap die veel omvangrijker is dan we denken”, aldus Manon. “Omdat niemand precies weet hoeveel ongedocumenteerden de stad telt, en Amsterdam een grote informele economie heeft, kennen we ook de omvang van deze misstanden niet. Terwijl ook ongedocumenteerden rechten hebben, zoals betaling van minstens het minimumloon, doorbetaling bij ziekte en vakantieverlof. Het probleem is dat mensen geen melding durven te maken van misstanden, bang om uitgezet te worden. En maken ze wel een melding, dan moeten ze de misstand ook nog kunnen bewijzen. Moeilijk, want omdat ze geen papieren hebben, krijgen ze geen contract en wordt hun salaris contant uitbetaald. Maar ook foto’s, werkkleding en whatsapp contact met de baas zijn bewijzen. Ongedocumenteerden zouden zich daar veel meer van bewust moeten zijn en die bewijzen verzamelen voor het geval dat het misgaat.”

Economische vluchtelingen
Tijdens de lockdown hebben veel mensen besloten hun huizen te verbouwen. De bouwmarkten verdienen er goed aan. Je moet echt je best doen, wil je mensen krijgen die een klus voor je kunnen doen. Des te groter is de aantrekkingskracht voor economische vluchtelingen om naar Nederland te komen en op zoek te gaan naar werk in de bouw.

Zo kwam ik Immanuel tegen uit Gambia. Hij heeft recht op een Burger Service Nummer (BSN), omdat hij in Italië als vluchteling asiel heeft aangevraagd. Maar ook hij was door de eerste coronagolf in Italië alles kwijt geraakt. Zonder vast werk, of recht op een toelage of uitkering, kwam hij op straat te staan en verkocht armbandjes op het strand in de zomermaanden. Met dat geld kocht hij een ticket naar Nederland. Want, zo was hem verteld, daar kom je gemakkelijk aan werk. Maar zo gemakkelijk was het niet. De winter kwam snel en de kosten voor de hotelkamer liepen op. Het beetje geld dat hij nu binnenkrijgt, door ook in mijn huis mee te klussen, stuurt hij direct door naar zijn kinderen in Gambia, die anders hun schoolgeld niet kunnen betalen.

In Europa
Marcos, één van de Braziliaanse werknemers is hier sinds een jaar en heeft negen maanden geleden een mooie woonruimte gekregen van zijn baas. Hij vertelt: ”Ik stuur iedere maand 200 euro naar huis, want ik verdien hier tien euro per uur en betaal geen belasting. Dat is het enige verschil tussen mij en iemand die legaal kan werken.” Maar hij krijgt waarschijnlijk ook niet bij ziekte doorbetaald en bouwt geen vakantie en pensioen op. Hij laat me zijn bankpasje zien en een brief waarin staat dat hij een BSN heeft gekregen. Als je niet langer dan vier maanden hier verblijft kun je je inschrijven als niet ingezetene in de Basis Registratie Personen en krijg je ook een BSN nummer. “In Brazilië werkte ik op een paardenfokkerij, maar ik ging scheiden en er was weinig toekomst daar. Hier voel ik me veilig en leef ik gelukkig. De eerstkomende keer dat ik terug kan naar Brazilië, ga ik proberen een Portugees paspoort te krijgen. Wij zijn heel lang een kolonie van Portugal geweest, dus hopelijk lukt dat.”

Marcos en velen met hem willen graag in Europa blijven en proberen een legale status te verwerven. Eén ding is zeker: leven in de illegaliteit vergroot het risico op uitbuiting, criminaliteit en mensenhandel en dat moeten we met elkaar zien te voorkomen.

De kracht van de buurt

Datum: 25 juni 2020 / Editie: Juni 2020 / Auteur(s): Julia Strijland

Om de complexe problemen in de stad het hoofd te kunnen bieden, zullen burgers, bedrijven, het rijk en de gemeente samen moeten optrekken. ‘Elke maand dat de coronacrisis voortduurt, kost de regio Amsterdam 1,6 miljard euro. Een kwart tot een half miljoen banen staan onder druk. Amsterdam wordt zwaarder getroffen dan de rest van Nederland. Zo las ik in het Parool van 1 april en het was niet eens een grap.

Nu het gewone leven weer zo’n beetje op gang komt in de stad en dus ook in De Pijp, dringt ‘het nieuwe normaal’ zich aan ons op. En het is opvallend met hoeveel flexibiliteit, daadkracht, solidariteit en creativiteit we ons aanpassen. ‘De ideeën, voorstellen, opinies over een ommekeer naar een andere, eerlijke samenleving en democratische economie schieten uit de grond. Evenals de analyses hoe de coronacrisis ongelijkheid zichtbaar maakt’. Zo staat te lezen op de website van ‘De99vanamsterdam’.

Amsterdam heeft acht stadsdelen en 99 wijken, waarvan De Pijp er een is.

‘It’s the end of the world as we know it…’
In 1987, toen ik in Amsterdam kwam wonen, bracht REM het nummer uit ‘It’s the end of the world, as we know it’. In de roerige jaren ’80, midden in de economische recessie van destijds, wisten de krakers in navolging van de hippies het al lang: het liberalisme, consumentisme en kapitalisme brengt teveel macht in handen van weinigen en maakt slaven van de gewone burger. Ik sprak met een van die krakers van weleer, Pijp-inwoner, Frans Bieckmann. “Verandering moet van onderop komen”, zegt hij. “Vanuit de 99 wijken van Amsterdam.” Bieckmann nam in mei deel aan een brainstormsessie van Ma.ak020, wat staat voor Maatschappelijk Akkoord. Een gezamenlijk opgestelde set afspraken, uitgangspunten en voorwaarden die Amsterdammers beter in staat moet stellen om samen een duurzaam inclusieve, gezonde, eerlijke, innovatieve en initiatiefrijke stad te maken. Frans Bieckmann werkt sinds ruim een jaar als adviseur van de gemeente en bracht onlangs zijn advies uit hoe het nieuwe Amsterdam eruit zou moeten zien. In de naam ‘De 99 van Amsterdam’ ligt een rechtvaardig Amsterdam besloten, dat de dromen weerspiegelt van de overgrote meerderheid van de mensen (99 procent), die nu uitgesloten is van macht en niet tot de enorm rijke 1 procent behoort.

Baby met het badwater
Het huidige college van Amsterdam maakt serieus werk van participatie en democratie, maar tegelijkertijd is de macht van de stadsdelen opgeschoven naar de centrale stad. Volgend jaar komen er weer nieuwe verkiezingen en de vraag is of de lokale initiatieven meer ruimte kunnen krijgen en de macht weer verder wordt gedecentraliseerd.

Participatie, sociale cohesie en medeeigenaarschap zijn de toverwoorden van de dag, maar hoe verhoudt dat zich tot de voorgenomen sluiting van een van de laatste wijkcentra van de stad? Hopelijk wordt met de steun aan allemaal kleinere buurtprojecten en -initiatieven niet de baby met het badwater weggegooid. Er bestaat een kans dat de goedbedoelde denktanks met hun vernieuwingsdrift het democratische stelsel de nek omdraaien in plaats van het te versterken. U leest er meer over in het artikel Politieke investering in ‘directe democratie’ helpt onafhankelijk wijkcentrum om zeep’.

Buurtbudgetten
Stadsdeelbestuurder Rocco Piers: “De coronasituatie zorgt voor grote uitdagingen nu, in de openbare ruimte bijvoorbeeld, en qua veiligheid. Het zijn voor heel veel mensen moeilijke tijden, daar gaat onze aandacht nu naar uit. Ook hebben we er voor gekozen om juist in deze tijd van start te gaan met de buurtbudgetten. Buurtbewoners, ondernemers en organisaties kunnen sinds kort, voor drie gebieden Oud-Zuid, De Pijp/Rivierenbuurt en Buitenveldert/Zuidas voorstellen doen voor de verdeling en besteding van een budget van €100.000,- per gebied. Daarbij kan men ook kiezen om geld te besteden aan coronagerelateerde maatregelen.”

De jongeren van Rutte?
Geschiedenisstudent Sam Altena (1995) trad afgelopen februari toe tot de Stadsdeelcommissie Zuid, waarin de helft van de vijftien leden onder de 33 jaar is, maar waarin slechts vier vrouwen zitting hebben. Hij vindt het afschuwelijk dat De Pijp is overgenomen door toeristen en dat geen student er nog een betaalbare woning kan vinden. Ook maakt hij zich zorgen over de toenemende kansenongelijkheid in het onderwijs.

“Het resultaat van Rutte 2 en 3 en die ongelijkheid wordt nu door de coronacrisis schrijnend zichtbaar. Dat Rutte juist nu jongeren oproept om mee te denken over de toekomst is hypocriet”, aldus Altena.

Ercan Çolak, al bijna tien jaar lid van de PvdA en sinds 2018 lid van de stadsdeelcommissie, zet zich net als Altena graag in voor groepen die het wat minder breed hebben, of voor ondernemers die zich benadeeld voelen. Hij is trots op het welzijnsaanbod in de wijk en met de PvdA waakt hij ervoor dat niemand langs de zijlijn komt te staan. Ondernemers uit het zuidelijk deel van de Van Woustraat konden ook op zijn steun rekenen. Samen met andere partijen hielp hij hun de parkeerplekken terug te halen, die daar zonder deugdelijke besluitvorming waren weggehaald. En met succes!

Çolak is blij dat hij in direct contact met buurtbewoners kan helpen de buurt te verbeteren. Hij hoopt dat participatie meer is dan het neerleggen van lasten en problemen bij burgers, maar dat zij straks ook meedelen in de lusten en de winst. “Laat het applaus voor de cruciale beroepsbeoefenaars niet slechts een symbool zijn, maar een voorbode om het goede en noodzakelijke te belonen en het slechte en overbodige te devalueren en ons de wijsheid te geven het verschil hiertussen te zien. We moeten opkomen voor de kwetsbaren in onze stad en het toekomstige Amsterdam in samenspraak met de jeugd vormgeven.”

‘And I feel fine’
Terug naar het REM-nummer aan het begin van dit artikel, dat eindigt met de slotregel ‘And I feel fine’. Ik voel me prima, je mag het bijna niet zeggen.

Maar met minder toeristen in de stad, fluitende vogels, minder stress en meer saamhorigheid en vriendelijkheid voel ik me beter. Een stad waar we waardevolle materialen en grondstoffen gaan hergebruiken en geen afval meer produceren. Waar samenwerkingsverbanden op lokaal niveau en burgerinitiatieven een kans krijgen. Een stad waar we onze gedeelde verontwaardiging over racisme en ongelijkheid uiten. Misschien een Amsterdam met minder financiële reserves, maar rijk aan creatieve en innovatieve oplossingen en vol levenswijsheid. Met de kracht van de buurt kunnen we er voor elkaar zijn en zullen de sterkste schouders de zwaarste lasten willen dragen.


Meer weten
Ook op www.wijkcentrumdepijp.nl staat een online versie van De Pijp Krant. We verwijzen daar naar websites die betrekking hebben op onze artikelen. Bijvoorbeeld waar u meer informatie kunt vinden over de buurtbudgetten. Ook kunt u onze Facebook pagina liken en ons volgen via Instagram. Juist in deze tijden van crisis is een buurtkrant van belang om elkaar te informeren en met elkaar in verbinding te staan.
Dus zoek ons ook eens online op! U mag ons altijd tippen of mailen: pijpkrant@wijkcentrum.nl