Binnen bij Praktijk SAA

Datum: 15 december 2025 / Editie: December 2025 / Auteur(s): Mara Wierstra

Die strekt en buigt zich, lijkt het woord uit haar omhoog te trekken. Dit is niet altijd zo geweest. Twintig jaar geleden kreeg Tamara een hersenbloeding in haar linkerhersenhelft. Hierdoor raakte de rechterkant van haar lichaam verlamd en liep ze afasie op. Dat is een taalstoornis waarbij je problemen ervaart met spreken, lezen, schrijven en begrijpen. Ze was destijds moeder van een jonge dochter en drie maanden zwanger van de tweede. “Ik kon alleen nog ja en nee zeggen”.

We ontmoeten elkaar in Praktijk SAA, een expertisecentrum voor mensen met hersenletsel, samen met Tjitske Klazinga, logopedist en bestuurder. In de gangen van de praktijk hangen posters van cliënten met tips over communicatie. Op Tamara’s poster staat: “Vul niet in, alleen als ik het aangeef” en “Zorg voor een rustige omgeving’’. Tamara vertelt dat haar baby gelukkig gezond geboren werd. Zelf bracht ze na de hersenbloeding 2,5 jaar door in een ziekenhuis en een revalidatiecentrum. Daarna mocht ze naar huis, maar moest alles opnieuw leren. Op dat moment kwam Praktijk SAA in beeld.

Elke afasie is anders, legt Tjitske uit. “Tijdens de individuele behandeling trainen we de taalvaardigheden, zodat de hersenen nieuwe verbindingen kunnen maken. Er ontstaat zo ruimte voor herstel of nieuwe manieren van communiceren”. Tjitske benadrukt dat veel mensen langzaam voortschrijdende verbetering behouden, ook jaren later. “Mijn collega’s helpen iedereen om een stapje te zetten.” Voor de een betekent dat een kopje koffie buiten de deur drinken, voor de ander deelnemen aan een groepsbijeenkomst op de praktijk.

In de afgelopen twintig jaar heeft Tamara ontelbare stapjes gezet. In de praktijk oefende ze specifieke vaardigheden zoals telefoneren of appen. Ook neemt ze nog wekelijks deel aan de discussiegroep. Hoewel de samenstelling daarvan niet wisselt, herhaalt de groep elke keer het voorstelrondje. Voor mensen met afasie is het namelijk moeilijk om op woorden te komen en daar horen namen ook bij. Tegenwoordig zingt Tamara in een band, speelt in een toneelstuk over afasie en organiseert jaarlijks een afasiedag voor lotgenoten, hun naasten en professionals.

Anagram – puzzel

Datum: 15 december 2025 / Editie: December 2025 / Auteur(s): Mara Wierstra

Binnen bij het Groen Gemaal

Datum: 17 oktober 2025 / Editie: Oktober 2025 / Auteur(s): Mara Wierstra

Toch laat vrijwilliger Kees Meurs ze in de tuin van het Groen Gemaal allemaal even natuurlijk vallen. Hij werkte ooit als belastingadviseur, maar raakte depressief en zocht naar een dagbesteding. In de afgelopen jaren bouwde hij samen met zijn medevrijwilligers een nieuwe kas, legde een voedselbos aan en verzorgde de takkenrillen aan de randen van het Sarphatipark. Dat zijn stapels takken waar dieren zich in kunnen verschuilen. “Het is fijn om samen te werken en samen iets te bouwen.”

Twaalf jaar geleden dacht John Kroon ongeveer hetzelfde. Hij werkte in de ICT, kreeg een burn-out en ging op zoek naar een plek om structuur aan zijn dag te geven. Destijds is hij “enorm goed opgevangen” en nu doet hij dat zelf als coördinator van het vrijwilligersteam. Drie middagen per week ontvangt hij de vrijwilligers met een kopje thee in de tuin van het Groen Gemaal. “Het team is een afspiegeling van de buurt”, vertelt John. Zo zijn er expats, maar ook studenten, gepensioneerden en mensen met een psychische kwetsbaarheid, met als overeenkomst dat iedereen in het groen wil werken.

Maar nog boven het werk in de natuur staan de vrijwilligers. “Groen is a means to an end”, zegt John. Voor de een betekent dat hard werken en zijn lichaam voelen, de ander wil juist zo min mogelijk belast worden. In het bijzonder herinnert John zich een autistische man die op straat leefde en overal waar hij werkte klachten kreeg. Hij wilde het groen wel proberen. De man ging aan de slag en tijdens het werk zag John een lampje bij hem aan gaan. “Dit moest hij doen.” John vertelt het met tranen in zijn ogen. Zo heeft hij nog vele verhalen. Het zijn de verhalen waar hij zelf zijn bed voor uitkomt.

Oplossing woordgraptogram

Datum: 17 oktober 2025 / Editie: Oktober 2025 / Auteur(s): Mara Wierstra

De winnaar is H. Wijsman, wij wensen hem smakelijke eten!

Antwoorden van de woordgraptogram:

1. Waterreservoir voor alledaagse transacties: AlbertBadcuypmarkt

2. Door tremor geveld brein achter Plan Zuid: Hendrikbibberlage

3. Evenwichtige scheidslijn tussen de Nieuwe en Oude Pijp: Zentuurbaan

4. Interactieve rondleiding door geschiedenis van fruitige brouwerij: Heinekenexpeerience

5. Vaderlijke groenvoorziening van Duitse komaf: Sarvatipark

6. Prozawerk over alcoholistische volkszanger: RomandréHazes

7. Filmhuis met geroosterde broodjes uit alle windstreken: Rialtoast

8. Kunstkabinet vol mysterie over de Amsterdamse School: MuseumdeDageraadsel

9. Vertoning van wijk met turbulent verleden in kranten en op televisie: Mediamantbuurt

10. Bouwkundig ontwerp voor ontwikkeling van Antarctica: PlanZuidpool

11. Protestantse vogel in nationale kleur: Oranjekerkuil

Hotel Savoy

Datum: 20 februari 2025 / Editie: Februari 2025 / Auteur(s): Mara Wierstra

In Oekraïne was Vira met pensioen. In Amsterdam reist zij meerdere keren per week van de opvanglocatie in Hotel Savoy naar haar werk in een restaurant in de binnenstad. Ze komt uit Dnipro, dat ik van naam ken door alle nieuwsberichten over de verwoestingen. Na haar vlucht veranderde ze de Russische ‘e’ in haar voornaam in een Oekraïense ‘i’. Vira staat me te woord in het Engels. Dat heeft ze bijna veertig jaar geleden geleerd tijdens een taalcursus van de kerk in Moskou. Ze kijkt er vies bij.

Op de derde verdieping heeft Vira een oude hotelkamer die ze opent met een pasje. Het tweepersoonsbed neemt een groot deel van de ruimte in beslag. Voor het enige raam heeft ze een palm geplaatst zodat hij voldoende licht krijgt.

Als Vira over Hotel Savoy vertelt, krijgt ze tranen in haar ogen. “Ze geven om ons”, zegt ze. “Ik kan met elke vraag langs bij de medewerkers.” Als ze bijvoorbeeld naar het ziekenhuis moet bellen, is er altijd iemand die haar daarbij kan helpen. “Het voelt als familie”, zegt Vira, die zich verontschuldigt voor haar tranen.

In de afgelopen jaren heeft Kathleen Denkers, locatiehoofd van de vluchtelingenopvang, de samenstelling van de bewoners zien veranderen. “In eerste instantie verbleven hier voornamelijk hoogopgeleide mensen met relatief weinig oorlogstrauma’s”, vertelt ze. “We probeerden iedereen zo veel mogelijk te motiveren om aan het dagelijks leven deel te nemen.” Kathleen herinnert zich hoe ze samen met dertig bewoners naar het Pulitzer Hotel is gegaan om daar te solliciteren. Binnen korte tijd had een grote groep werk.

Nu zijn we bijna drie jaar verder en wonen voornamelijk oudere Oekraïners in het hotel. Omdat op de kamers geen kookgelegenheid is, eten de bewoners drie keer per dag in de gemeenschappelijke ruimte. “Als het niet goed gaat met iemand, zien we dat meteen.” Het eten was in het begin wel een discussiepunt. De nasi, spaghetti en chili con carne zijn ingewisseld voor Borsjtsj, vissoep en andere Oekraïense specialiteiten en worden bereid door de bewoners zelf. “Het eten is heerlijk”, zegt Vira.