Buur Samuel vertelt

Datum: 10 april 2026 / Editie: April 2026 / Auteur(s): Renata Veel

Hoe ben ik in De Pijp beland? Over mijn leven in De Pijp. Wat zou voor mij reden zijn om De Pijp te verlaten?

Ik ben geboren in Zutphen en heb in Antwerpen een opleiding tot kunstschilder gevolgd. Voordat ik in De Pijp kwam wonen heb ik in New York, Madrid, Berlijn en her en der in Nederland gewoond. Met mijn vrouw Else uit Zuid-Polen, die ik in Berlijn heb leren kennen, vond ik vaste voet aan de grond op een zolder in de Tweede Jan Steenstraat. Else is beeldend kunstenares. We hebben elf jaar in onze atelierwoning geresideerd. Het was een mooie tijd. De plek kreeg de bijnaam Jan Steenzolder vanwege de vele samenkomsten van kunstenaars, schrijvers en musici. Een waar huishouden van Jan Steen. Onze feesten waren bekend of berucht, dat mag eenieder zelf invullen. Daarna zijn we verhuisd naar ons huis aan het Sarphatipark. Ook daar hebben we heel wat gefeest.

We hebben De Pijp niet vrijwillig verlaten. Else en ik zijn op 12 november 1942 gearresteerd. We waren Joods en weigerden de Jodenster te dragen. We wilden ook niet onderduiken. Een week na onze arrestatie op 19 november, zijn we in Auschwitz vermoord. Veel meer kan ik jullie niet vertellen. Wat er daarna met ons huis en onze spullen is gebeurd? Voor het huis aan het Sarphatipark 42 vind je nog een gedenksteen van messing in de stoep. Een voor Else en een voor mijzelf. Het is om anderen te herinneren aan de slachtoffers van het nationaalsocialisme.

De stenen heten Stolpersteine (Struikelstenen). Stenen die oproepen tot verdraagzaamheid én waakzaamheid. Ze zijn er niet alleen voor Joodse slachtoffers. Ook verzetsstrijders, Roma, Sinti, homoseksuelen, lichamelijk gehandicapten, verstandelijk gehandicapten, psychiatrische patiënten, Jehova’s, deserteurs en dwangarbeiders waren slachtoffer en werden massaal vermoord. Je vindt ruim honderd Struikelstenen voor huizen in De Pijp. Loop je er altijd overheen of voorbij? Sta je een volgende keer eens stil bij het verhaal dat die stenen over ons vertellen?

In het kader van 4 en 5 mei deze keer een speciale aflevering van Buur vertelt, gebaseerd op de Stolpersteinen te Sarphatipark 42.