De Ateliers: Mysterie aan de Stadhouderskade

Datum: 10 april 2026 / Editie: April 2026 / Auteur(s): Aniek de Vries Céline van Dalen

In de schaduw van de Heineken Experience, achter de imposante gevel van de voormalige Rijksakademie van Beeldende kunsten aan de Stadhouderskade 86, bevindt zich een wereld die voor veel buurtbewoners een mysterie is.

Achter deze muren huist De Ateliers, een internationaal gerenommeerd instituut dat al sinds de jaren ’90 een broedplaats vormt voor de kunstenaars van de toekomst. Waar het pand vroeger een gesloten bolwerk leek, staan de deuren van bijbehorende expositieruimte ‘Het Woonhuis’ open. Wij spreken projectleider Sanne van Balen na een workshop over “de interactie tussen ons, taal en de omgeving”.

De Ateliers ontstond in de jaren ’60, toen kunstenaars van de avant-garde de traditionele academies de rug toekeerden en talentontwikkeling in eigen hand namen. Na een start in Haarlem, met oprichters als Jan Dibbets en met befaamde alumni zoals Marlene Dumas en Carel Visser, verhuisde het instituut naar het voormalige gebouw van de Rijksakademie in De Pijp.

Experimenteren, groeien en falen
De Ateliers is geen traditionele school met lokalen en tentamens maar een postacademische werkplaats. Jaarlijks worden uit honderden, wereldwijde aanmeldingen slechts tien kunstenaars geselecteerd. Omdat zij twee jaar blijven, werken er constant twintig kunstenaars. Zij krijgen een eigen studio en 24/7 toegang om zich volledig op hun praktijk te richten. Het doel is jezelf verliezen in het werk. In een kunstwereld die steeds commerciëler wordt, biedt De Ateliers de luxe van de vertraging: zoeken, experimenteren en, misschien wel het belangrijkste, ongestraft falen.

Naast hun werk in de studio organiseren de kunstenaars hun eigen exposities in Het Woonhuis, direct naast De Ateliers. Deze niet-commerciële presentatieruimte biedt buurtbewoners een unieke inkijk in het creatieve proces. Wat ooit begon als conciërgewoning is drie jaar geleden getransformeerd tot een volwaardige evenementenruimte. De kunstenaars stellen zelf het programma samen –  van solo-exposities tot performances en dus ook workshops waarbij Sanne de productie in goede banen leidt. “Hier kom je om kunst te ervaren, niet om te kopen,” legt Sanne uit. Het programma biedt de buurt een unieke kans om te zien wat er binnen de muren wordt gecreëerd.

Grofvuil uit De Pijp
De band met De Pijp is overigens ook zichtbaar. De kunstenaars trekken de wijk in en laten zich hierdoor inspireren. Soms gaat dat heel letterlijk: het grofvuil uit de omliggende straten wordt regelmatig geplunderd voor materialen. Oude pijpen en afgedankte objecten krijgen een tweede leven als kunstwerk. Zelfs de vernieuwde binnentuin, een oase waar de Vlaamse Gaai tussen de ateliers door vliegt, is deels opgebouwd met materialen uit de wijk.

Als u zelf wilt kennismaken met het Woonhuis dan kan dat op donderdag, vrijdag en zaterdag van 13:00 – 18:00 uur.

De ateliers zijn geopend van woensdag tot en met zondag van 12:00 – 18:00 uur.

2 april:

Opening ‘LOTTO’ van Alison Yip.
In deze expositie reflecteert Yip met schilderijen en objecten op onze versnelde realiteit en de relatie tussen taal en beeld.
Te bezoeken tot en met 4 mei.

28 mei:

De jaarlijkse ‘Offspring’ eindshow.
De finale waarbij de gehele breedte van het instituut te zien is.
Een unieke kans om de kunstenaars van morgen nu al te ontmoeten, gewoon bij u om de hoek.