Bewoners Tellegenbuurt zijn enthousiast!

Datum: 1 mei 2010 / Editie: May 2010 / Auteur(s): Alies Fernhout

In april heeft Wijkcentrum Ceintuur in de Tellegenbuurt een enquête verspreid met vragen over de buurt en of mensen actief (willen) zijn in de buurt. Daarnaast is er de mogelijkheid geboden om geïnterviewd te worden over deze thema’s.

Ruim honderdvijftig enquêtes kwamen retour en ruim zeventig mensen zijn geïnterviewd. Alle gegevens worden komende maand verwerkt tot een verslag en een activiteitenplan.

Nu al kunnen we zeggen dat er bijzonder enthousiast gereageerd is door bewoners. Veel mensen wonen graag in de buurt die zij veelal bestempelen als levendig maar toch rustig. In de openbare ruimte is rommel de grootste ergernis en werd er dus veel gevraagd om meer afvalbakken. Dertig procent van de geënquêteerden wenst meer kunst/cultuur en groen in de buurt.

Goed nieuws is het enthousiasme en de creativiteit waarmee bewoners met ideeën kwamen waar ze zich voor willen inzetten. Slechts twintig procent van de mensen gaf aan niets te kunnen of willen doen voor de buurt. De overige mensen kwamen met heel veel plannen: knusse buurtbarbecue, gezamenlijk groenonderhoud, kunstmarkt, sportactiviteiten, taalles, art-walk, buurtfeesten, pleinconcerten, enzovoort!

Het wordt een bruisende zomer in de Tellegenbuurt!

Nieuw ontwerp Voormalig Archiefterrein ter inzage!

Datum: 1 februari 2010 / Editie: February 2010 / Auteur(s): Alies Fernhout

Op 28 januari 2010 organiseerde het stadsdeel een informatieavond over het voorlopig ontwerp herinrichtingsplan voor de openbare ruimte. Het terrein van het voormalige gemeentearchief aan de Amsteldijk krijgt een nieuwe invulling.

Het nieuwe plan is gesitueerd rondom drie pleinen: het Tolplein, het Theaterplein en het Dora Tamanaplein. In het gebied wordt nieuwbouw gecombineerd met monumentale gebouwen. Er is ruimte voor wonen, theater, bedrijvigheid, restaurants, een hotel en een school. Het volledige ontwerp, dat is voorzien van een uitgebreide toelichting en aanvullend beeldmateriaal, is tot en met 17 februari in te zien op beide stadsdeelkantoren of te downloaden vanaf de stadsdeelsite.

Een belangrijke gesprekspartner in het project Voormalig Archiefterrein is de Denktank Archiefterrein, een groep bewoners die zich op vrijwillige basis met dit project bezighoudt. Zij bekijken en becommentariëren (gevraagd en ongevraagd) alle plannen rondom de herinrichting van het terrein. ‘Daarbij kijken wij vooral naar de sociale consequenties voor de buurt,’ aldus Ingrid van Alphen, woordvoerster van de Denktank.

Op initiatief van het Stadsdeel Oud-Zuid vond in 2006 de eerste bijeenkomst van de Denktank plaats. Sinds die tijd zijn zij, in wisselende samenstelling, betrokken bij alle plannen rondom de herinrichting van het Archiefterrein. De kerngroep bestaat uit zeven omwonenden, die elk vanuit een ander perspectief (Amsteldijk, woonboot, plein, zijstraat) naar de plannen kijken. Zij worden ondersteund door het wijkcentrum en hebben een achterban van zo’n honderd buurtbewoners. Van Alphen: ‘Denk aan planologische modellen en bouwhoogtes. Bij ieder plan kijken we naar de aspecten veiligheid, mensen (groot en klein), dieren (honden uitlaten), bomen en planten (kap en herplant), verkeer (auto, fiets, wandelaars) en sociale cohesie (activiteiten en ruimte voor iedereen, spelen). ’ Ook probeert de Denktank erop toe te zien dat er een biodiversiteit aan groen terugkeert op het terrein.

Belangrijk voor de Denktank is het organiseren van rondwandelingen. Van Alphen: ‘Vanaf het begin bleek ons dat ‘men’ te aak een teken- of bestuurstafelperspectief heeft op het Archiefterrein. Wij laten graag het perspectief van de omwonenden zien en dus wandelden we door de buurt met stadsdeelpolitici, bouwplanners en planologen, Ymere/Fortress en met de Cultuurcluster Asscher: de IVKO en Van Ostadetheater. We laten dan zien dat dit deel van De Pijp gebaat is bij zo veel mogelijk ogen (ramen) op straat en zo weinig mogelijk smalle doorgangen. Daardoor is al veel veranderd in de plannen.’

Medio 2007 was er een ontwerp gereed voor het terrein. Bewoners maakten bezwaar tegen verschillende onderdelen van het plan. Mede dankzij extra financiele bijdrage van de gemeenteraad kon het stadsdeel tegemoet komen aan een aantal bezwaren uit de buurt. De aanpassingen op het plan hadden vooral betrekking op de hoogte en de dichtheid van de toekomstige nieuwbouw. De belangrijkste wijzigingen zijn dat de maximale bouwhoogte is teruggebracht naar 17,5 meter en er geen horecapaviljoen komt op het Cinétolplein. Ook wordt bij de uitwerking van het plan meer aandacht geschonken aan het waarborgen van een sociaal veilige openbare ruimte.

Tot slot houdt de Denktank ook contact met de buurtbewoners indien men overlast heeft. Zo werd er geprotesteerd toen de bouwwerkzaamheden onwettelijk vroeg startten. Ook andere probleempunten worden gesignaleerd. Van Alphen: ‘Het Dora Tamanaplein verkommerde door de bouwprojecten, nadat wij aan de bel trokken kwam er een vrolijke schutting.

‘In het algemeen zijn wij – als vertegenwoordigers van de omwonenden – actief en passief gesprekspartner van alle deelnemers die zich bezighouden met de herinrichting van het Archiefterrein,’ aldus Van Alphen.

In het nieuwe herinrichtingsontwerp, dat nu ter inzage ligt, wordt volgens de Denktank meer aandacht besteed aan de voornaamste knelpunten: sociale veiligheid en leefbaarheid. Met alle omwonenden betreurt de Denktank het verlies van een veelheid aan geliefde bomen, zoals populieren en beuken. Ook maakt zij een aantal andere kanttekeningen bij het ontwerp. Zo wordt er bijvoorbeeld zorgelijk gekeken naar het Dora Tamanaplein waar verschillende doorgangen zijn die als ‘vluchtweg’ gebruikt kunnen worden. Ook worden er vraagtekens gezet bij de houdbaarheid van de bedoelde verkeersstromen: gaat men niet tegen het verkeer inrijden, hoe eenvoudig kun je keren in een doodlopende smalle straat en trekken sommige straten in het nieuwe ontwerp geen sluipverkeer aan? De Denktank ziet de Tolstraat ter hoogte van het Archiefterrein liever vrij van parkeerplaatsen. Er lijken niet veel fietsparkeerplekken ingepland, terwijl het terrein met meer woningen, een school en een theater veel meer bezoekers op de fiets zal aantrekken.

Belangrijkste punt voor de Denktank is een afspraak met het stadsdeel over blijvende betrokkenheid: zij wil graag dat na voltooiing van de plannen met de omwonenden regelmatig bekeken wordt hoe het staat met de (verkeers)veiligheid rondom het nieuwe terrein.

Het plan ligt ter inzage tot en met 17 februari 2010. Reacties kunnen gestuurd worden aan het Dagelijks Bestuur, t.a.v. Afdeling Projecten Openbare Ruimte, Postbus 51160, 1007 ED Amsterdam of afgeven bij Stadsdeel Oud Zuid.

Bewoners Diamantbuurt spreken zich uit over eigen Multifunctioneel Centrum

Datum: 1 december 2009 / Editie: December 2009 / Auteur(s): Alies Fernhout

Het gebouw de Edelsteen, de voormalige school aan het Smaragdplein zal binnenkort een Multifunctioneel Centrum voor de buurt gaan huisvesten. Al in 2007 zijn bewoners via een enquête gevraagd welke activiteiten zij graag in de Edelsteen zouden zien. Op dit moment wordt het pand verbouwd, zodat het centrum eind februari geopend kan worden.

Ruim zeventig bewoners kwamen op 19 november bijeen om de stand van zaken te bespreken met de architect en de opbouwwerkers van Wijkcentrum Ceintuur en Combiwel. Het opbouwwerk is door het stadsdeel gevraagd de bewoners te ondersteunen in het vormgeven van hun plannen voor de Edelsteen. De avond leverde naast informatie en kritische vragen over beheersbaarheid en veiligheid veel positieve en creatieve bijdragen op.

Multifunctionele Ruimten
De architect schetste een beeld van de functies die zijn meegenomen in de verbouwing. Zo komt er een muziekstudio, een professionele keuken, jongerenontmoetingsplekken, computerlokaal, een film- en fotostudio en een sport- en spelplaats. Op de begane grond is ruimte voor een beheerder en een atelier van waar uit een ‘artist in residence’ op tijdelijke basis kunstprojecten kan uitvoeren. Op de eerste verdieping komen een kinderopvang, multifunctionele ruimten en de kantoren van Combiwel. Buiten komt er gelegenheid om te zitten, opslag en een werkplaats.

Veiligheid en beheer
Het gebouw is voor iedereen. Dan is het belangrijk om goede afspraken te maken over wat wel en wat niet kan. Er wordt op dit moment gewerkt aan een beheersplan. Uitgangspunt is dat de ruimten zo effectief mogelijk gebruikt worden door zeer diverse groepen. Niemand kan een ruimte claimen voor zichzelf. Op het gebouw rust geen horecabestemming: een grand café of restaurant commercieel uitbaten is dus niet mogelijk in de Edelsteen.

Ook over de veiligheid is nagedacht. Door het behoud van de twee trappenhuizen is het mogelijk om delen van het gebouw (gescheiden) open te stellen. Ronddwalen kan dus niet. De ruimten met dure apparatuur zijn gelegen tegenover kantoren. Alle ruimten hebben ramen naar de gang. De pleinbeheerder krijgt een plek in het pand van waaruit ook zicht is op het plein.

Werkgroepen: bewoners aan de slag
Na de algemene inleiding en vragen konden de aanwezigen in werkgroepen verder aan de slag over vier verschillende thema’s: ‘wat kan ik doen in de Edelsteen’, ‘inrichting binnen’, ‘inrichting buiten’ en ‘openingsfeest’.

De werkgroep ‘wat kan ik doen’ trok verreweg de meeste belangstellig. Ruim twintig mensen hadden creatieve plannen bedacht om in de Edelsteen uit te voeren voor de buurt. Anderen wilden graag helpen om er een mooi centrum van te maken. De ideeën zijn zeer gevarieerd: van kookcursus tot jiu-jutsi. Met iedereen zijn vervolgafspraken gemaakt.

Inrichting binnen en buiten
Bij de werkgroep ‘inrichting binnen’ viel op dat een goede ontmoetingsruimte voor bewoners ontbrak. Om mensen te motiveren iets te ondernemen is het belangrijk dat er een laagdrempelige plek is waar men elkaar kan ontmoeten en gezamenlijk activiteiten kan organiseren. Dit signaal is direct doorgespeeld naar de projectgroep van het Stadsdeel die belast is met de ontwikkeling en verbouwing van de Edelsteen. De projectgroep heeft toegezegd de plattegrond aan te passen om alsnog een ontmoetingsruimte te realiseren.

De werkgroep ‘inrichting buiten’ boog zich over de inrichting van de buitenruimte voor en achter het gebouw: Hoe is de Edelsteen gesitueerd en welke consequenties hebben bepaalde beslissingen? De toegankelijkheid van het achterplein maakt dat er rekening gehouden moet worden met de veiligheid in de tuinen van buurtbewoners daar pal achter. Er komt weinig zon op het achterplein en hoe kun je die optimaal benutten? Ook het plein voor de Edelsteen kan verbeterd worden, bijvoorbeeld door de rijbaan niet voor hert pand langs te laten lopen. De werkgroep komt in januari weer bijeen.

Openingsfeest
Op 27 februari 2010 wordt de Edelsteen geopend. Er is een werkgroep ‘openingsfeest’ gevormd. Hoewel een aantal zeer enthousiaste mensen zich hebben aangemeld, kan deze werkgroep nog versterking uit de buurt gebruiken. Alle buurtbewoners worden van harte uitgenodigd om een steentje bij te dragen en/of gebruik te maken van de mogelijkheden die de Edelsteen biedt. Iedereen die ideeën of vragen heeft, mee wil doen of een activiteit wil organiseren in de Edelsteen kan contact opnemen met de opbouwwerkers via: Edelsteen@wijkcentrumceintuur.nl of 020-6764800

OPROEP
Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de oplevering van het nieuwe multifunctionele buurtcentrum de Edelsteen medio februari 2010 (Smaragdplein). Het gebouw zal eind februari geopend worden en bewoners en Wijkcentrum Ceintuur zijn nu bezig om daar een leuk programma voor samen te stellen. Een van de ideeën is om met een overzicht van foto’s een beeld te geven van de geschiedenis van het gebouw. Daarom roepen we iedereen die in het bezit is van foto’s en/of ander materiaal over de Edelsteen dit beschikbaar te stellen voor een kleine tentoonstelling op de openingsdag.

Wijkcentrum Ceintuur: veertig jaar bewoners aan het woord

Datum: 1 september 2009 / Editie: September 2009 / Auteur(s): Alies Fernhout

Wijkcentrum Ceintuur bestaat veertig jaar in 2009. Een mijlpaal waarbij we niet alleen stil staan bij het verleden, maar vooral ook kijken naar de toekomst. Door te praten over de toekomst met betrokkenen en oudgedienden, met bewoners, beleidsmakers, politici en professionals.

We organiseren een conferentie rondom een voor Amsterdam zeer actueel thema: de komende fusie van de stadsdelen en binnen dit kader: ‘de toekomst van de wijkcentra’. Met de uitkomsten willen we een positieve bijdrage leveren aan de discussie hoe bewonersparticipatie beter in de buurt verankerd kan worden. We gaan daarbij uit van de hoogste vorm van participatie: de bewoner als beslisser.

Hoe houden we de bewoners aan zet? Dat is de centrale vraag van de Jubileumconferentie die Wijkcentrum Ceintuur op 29 oktober organiseert. Aanleiding voor deze vraag is het feit dat Amsterdam stadsdelen gaat samenvoegen. Van de huidige veertien blijven zeven stadsdelen over, met een gemiddelde grootte van 100.000 inwoners.

Wijkcentrum Ceintuur is al 40 jaar actief betrokken bij de samenleving in de Amsterdamse Pijp. In 1987 kreeg de wijk met circa 35.000 inwoners een eigen stadsdeelraad. In 1998 werd De Pijp gefuseerd met Zuid tot het stadsdeel Oud-Zuid met 80.000 inwoners. Nu wordt Oud-Zuid samengevoegd met ZuiderAmstel tot een stadsdeel van circa 130.000 inwoners. Dat zijn er meer dan bijvoorbeeld in Leiden of Maastricht.

Oorspronkelijk was de instelling van de stadsdelen bedoeld om, naast bestuurlijke efficiëntie, het bestuur dichter bij de burger te brengen. Met de komende tweede stadsdeelfusiegolf zet het politieke bestuur een stap verder weg van de burger. Dat hoeft niet erg te zijn, als het maar gepaard gaat met het versterken van de invloed en inbreng van de burger in de eigen wijk. Dat zal ook een belangrijk thema voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 zijn, waarbij politieke partijen in hun programma kunnen aangeven hoe ze staan tegenover het versterken van en investeren in de bewonersparticipatie in de wijk.

Betrokkenheid van bewoners staat centraal in veel beleidsplannen, maar daar komt in de praktijk niet altijd iets van terecht. Bewoners die trots zijn op hun wijk en zich daarmee verbonden voelen, zijn een must voor een gezonde samenleving. Daarvoor is het nodig dat mensen serieus genomen worden, dat ze daadwerkelijk iets te zeggen hebben en dat ze de faciliteiten en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.

Wijkcentrum Ceintuur kenmerkt zich door de faciliteiten die het biedt aan de buurt. Bewoners worden niet alleen uitgenodigd om deel te nemen aan activiteiten, maar ook gestimuleerd om zelf zaken op te pakken. Actieve bewoners die zich (met of zonder ondersteuning) georganiseerd hebben krijgen de gelegenheid om in het wijkcentrum hun activiteiten verder vorm te geven door gebruik te maken van de ruimte, de apparaten en de aanwezige professionaliteit. Welke prioriteiten Wijkcentrum Ceintuur stelt wordt bepaald door het Algemeen Bestuur, waar actieve buurtbewoners deel van uit maken: de bewoners aan zet!

Maar hoe houden we dit zo, met de ophanden zijnde schaalvergroting? Deze vraag leggen we voor aan politici, wetenschappers, professionals, buurtbewoners en ambtenaren. Om gezamenlijk tot de formulering te komen van een aantal uitgangspunten waardoor bewonersinvloed gewaarborgd blijft.

Tijdens de conferentie worden filmpjes getoond waarin bewoners hun visie geven op de invloed die ze willen hebben.

Na afloop organiseren we een receptie waarvoor bewoners uit De Pijp en alle andere betrokkenen en partners van het wijkcentrum van harte zijn uitgenodigd.

Opbouwwerk, wat doet het voor de buurt?

Datum: 1 juli 2009 / Editie: July 2009 / Auteur(s): Alies Fernhout

De deelraad van Stadsdeel Oud-Zuid is in debat over de toekomst van het opbouwwerk door de wijkcentra. Basis voor deze discussie is de nota ‘Richting opbouwwerk/positionering wijkopbouworganen’. Die formuleert een aantal (vernieuwde) taken voor het opbouwwerk. Bewoners en belanghebbenden kunnen hun mening over het stuk kenbaar maken aan het stadsdeel: tot 8 juli is inspraak mogelijk. Maar wat kunt u ermee en waarom is het belangrijk?

In een notendop staat opbouwwerk voor: ‘het bevorderen van sociale cohesie en het versterken van zelfredzaamheid”. Met andere woorden: bewoners motiveren en ondersteunen bij initiatieven. Overigens met extra aandacht voor mensen die in mindere mate gehoord worden. Veel mensen in de buurt zouden graag dingen oppakken: iets organiseren met de buren, de straat opknappen of mooier maken, gezamenlijk optrekken bij problemen in de buurt. Het is echter niet eenvoudig dit alleen te doen. Om bijvoorbeeld zelf naar de buren te stappen en te vragen of ze ook mee willen doen, of om flyers te maken dan wel een bijeenkomst te organiseren.

Het opbouwwerk kan hierbij helpen. Ze biedt faciliteiten, heeft ervaring en een netwerk dat behulpzaam kan zijn om meer/andere mensen te bereiken. Ook hebben de opbouwwerkers veel kennis in huis: over de buurt, van ontwikkelingen, van procedures, financiering en mogelijkheden. Het opbouwwerk is er niet om het werk van mensen over te nemen, wel om het behapbaar, toegankelijk en lichter te maken.

Draagvlak
Voorbeelden zijn makkelijk te noemen. Zoals een buurt waar vanwege problemen en overlast het stadsdeel en de woningcorporatie het initiatief namen om het pleintje in de buurt opnieuw in te richten. Bewoners werd gevraagd mee te denken over het ontwerp. Bij de uiteindelijke presentatie bleek een aantal belangrijke eisen van de bewoners niet meegenomen. Tegelijkertijd heerste het idee dat de reacties van bewoners niet representatief waren voor de rest van de buurt.

In samenwerking met het opbouwwerk van Wijkcentrum Ceintuur is het traject opnieuw gestart. Deze keer is veel aandacht besteed aan het bereiken van zoveel mogelijk belanghebbenden. Inhoudelijk is niet het herinrichtingsplan als uitgangspunt genomen, maar de oplossingen die de bewoners aandroegen voor de problemen. Vanuit dit perspectief is een voorstel ontstaan dat in de buurt draagvlak heeft.

Aan de slag
Of de twee bewoners van een plein in de ZuidPijp die zich al jaren ergerden aan een verwaarloosd en slecht ingericht plantsoen. Ze hadden het plan opgevat om het plantsoen zelf opnieuw in te richten en met buren te gaan opknappen. Gesteund door het opbouwwerk vonden ze de financiering voor het plan en konden ze aan de slag.

Samen sterk
Een ander voorbeeld zijn de vele renovatieprojecten in de buurt. Regelmatig komen er bewoners langs bij het wijkcentrum die van de verhuurder te horen hebben gekregen dat ze wegens een verbouwing hun woning uit moeten. Een opbouwwerker doet meer dan de huurder informeren over zijn rechtspositie, die kijkt verder. Hoe zit het met de buren? Wat hebben zij van de verhuurder te horen gekregen, geldt de situatie ook voor hen? Door mensen bij elkaar te brengen komt het complete verhaal boven tafel. En dat niet alleen: het geeft mensen de durf en kracht voor zichzelf op te komen: samen sta je sterk.

Duurzame aanpak
Kortom, er zijn genoeg voorbeelden van de rol die het opbouwwerk kan spelen voor u en voor de buurt. Daarbij gaat het niet alleen om korte projecten, maar juist ook om een duurzame aanpak. Bij het opbouwen en versterken van netwerken in de buurt of om de continuïteit te waarborgen als een van de actieve bewoners verhuist of mensen onderling van mening verschillen.

Onzichtbare kracht
De notitie is misschien zware kost voor mensen die er niet dagelijks mee bezig zijn. Desondanks is die voor bewoners belangrijk. Niet alleen zorgt het opbouwwerk ervoor dat een bewoner op kan treden als gelijkwaardige en goed geïnformeerde gesprekspartner, het is ook de onzichtbare kracht in het verbinden van de buurt en haar bewoners.

Tijdens de commissievergadering van het stadsdeel begin juni is de notitie flink bekritiseerd door de raadsleden. ‘Prima dat er een discussie komt’, aldus veel raadsleden, maar ‘wat doet het opbouwwerk nou eigenlijk?’ Of sterker nog, ‘wat heb je er aan?’. Het is begrijpelijk dat men zich dit afvraagt. Immers, het zichtbaar maken en het meten van effecten in het opbouwwerk is niet gemakkelijk.

Weblog
Voor het Wijkcentrum Ceintuur is de notitie met de discussie een aanleiding zich te beraden op haar zichtbaarheid. Hoe laat je zien wat je doet en bereikt, zonder dat dit ten koste gaat van de tijd die je wilt investeren in het opbouwwerk zelf? Op zoek naar een praktische manier zijn we uitgekomen op een weblog. Via dit medium kan het wijkcentrum verslag doen van gebeurtenissen en activiteiten waarbij het in de buurt betrokken is. Geen periodieke verslaglegging, maar wel momentopnamen van een buurt die altijd in beweging is. Neem gerust eens een kijkje in onze keuken: virtueel op wijkcentrumceintuur.nl of fysiek op de Gerard Doustraat 133. De medewerkers van Wijkcentrum Ceintuur ontmoeten u graag!