Samenwerken met de gemeente vraagt inspanning van twee kanten. Hoe dan?

Datum: 13 juni 2025

Stefanie Jansen en Rob Godfried delen hun ervaringen over de samenwerking tussen de gemeente en bewonersgroepen van De Pijp en doen suggesties. Stefanie is coördinator Netwerk De Pijp en Rob coördinator van De Pijp Krant.

Op 15 september 2024 ging in de gemeente Amsterdam de participatieverordening in. Hier staat: “In de buurten in Amsterdam en Weesp zijn er diverse groepen bewoners en ondernemers actief, soms groeperen zij zich rondom een specifiek onderwerp, soms op buurtniveau, zoals de buurtplatformen. (…) We zoeken samen naar een meer structurele samenwerking met deze bewonersgroepen.” Uit voorbeelden uit drie buurten blijkt dat, ondanks de goede voornemens van de gemeente, er beter met bewonersgroepen samengewerkt had kunnen worden.

Hercules Seghersbuurt:
Netwerk De Pijp en de Pijp Krant werden door de gemeente gevraagd bewoners van De Pijp te informeren over een aankomende flyeractie in de Hercules Seghersbuurt met informatie over recycling. Werkgroep De Schone Pijp (die vrijwillig maandelijks de Recycle Container bemenst in De Pijp) en de diverse schoonmaak- en groengroepen waren niet benaderd. Ook was er geen ruimte voor betrokken bewoners om mee te denken over de besteding van gemeenschapsgeld in het kader van recycling in De Pijp.

Tellegenbuurt:
Bewoners van de begane grond moeten in het kader van een proef een grote container in hun huis plaatsen. Er vond niet eerst overleg plaats met de bewoners. Evenmin was er contact gezocht met een lokale schoonmaak- en groengroep die al een compostproject had opgezet waar GFT kon worden gebracht door alle bewoners en dus niet alleen die van de begane grond.

Frustratie
Van beide kanten is er sprake frustratie. Hoe kunnen we die ergernissen in de toekomst voorkomen? De complexe systemen, beslis- en verantwoordingsstructuren die in de loop der tijd zijn gegroeid bij de gemeente, leiden ertoe dat in de praktijk verschillende afdelingen regelmatig langs elkaar heen werken. Zo werden onderaannemers niet altijd goed ingelicht, wisselen ambtenaren elkaar snel af en kunnen overdrachten nauwkeuriger. Processen zijn bij de gemeente nog niet ingericht op structurele samenwerking met Amsterdammers. Het ingebakken stramien van éérst beleid maken en dan ‘toetsen’ of inspraak vragen wordt reflexmatig nog vaak gevolgd en gelabeld als participatie. Van structureel meedenken en meedoen door bewoners en andere relevante partijen is er dan geen sprake.

De Pijp zit vol met goedwillende bewoners en ondernemers die zich inzetten voor de buurt maar gefrustreerd raken omdat ze tegen muren oplopen, of om ongrijpbare redenen niet voor elkaar krijgen wat ze beogen. Tegelijkertijd zijn er goedwillende ambtenaren die om soortgelijke redenen óók gefrustreerd raken.

Gedreven ambtenaren en bewoners zijn in de loop der tijd de stad uitgegaan of hebben zich teruggetrokken in machteloze passiviteit. Doodzonde! De gemeente zou een meer faciliterende rol voor alle betrokkenen samen kunnen spelen in plaats van eenzijdig beleid te maken. We willen allemaal een schoner, groener, socialer en cultureel hoogwaardige stad.

Systeemverschuiving noodzakelijk
Om dat te bereiken is er een systeemverschuiving nodig. Dat is natuurlijk niet iets van vandaag op morgen. Het is een proces dat een lange adem vereist en begint met écht samenwerken vanaf het begin.

Van ambtenaren vraagt dat om een pas op de plaats te maken en niet éérst een plan van aanpak vast te stellen alvorens de bewoners op te zoeken. Zoek bewoners en ondernemers in het vervolg op, haak andere relevante partijen van binnen en buiten de gemeente aan en bepaal de aanpak. Leg deze aanpak in een vroeg stadium weer voor aan alle betrokken partijen en houd tijdens de uitvoering een vinger aan de pols.

Ook belangrijk: wordt er een sessie of evenement georganiseerd met een bepaald thema, kijk naar de lijst van genodigden. Zijn de op dat terrein actieve groepen in de buurt (en) uitgenodigd?

Hemonybuurt:
Via activiteiten.amsterdam.nl werden bewoners uitgenodigd naar een informatieavond over het Voorlopig Ontwerp Hemonylaan te komen. In de buurt zijn diverse buurtplatformen actief, waaronder een verkeersgroep. Geen van de bewoners in deze groepen is bekend met activiteiten.amsterdam.nl, waardoor veel actieve bewoners niet van deze bijeenkomst af wisten, terwijl zij daar wèl heel graag naar toe waren gegaan!

Open stellen voor elkaar
Niet alleen ambtenaren zullen moeten wennen aan een andere aanpak als we tot een constructieve samenwerking willen komen. Van Amsterdammers vraagt het zich open te stellen voor een ander perspectief. De gemeente heeft zich ook te houden aan een aantal procedures. Oordelen en klagen is gemakkelijker dan je verdiepen in een andere wereld. Toch is het luisteren naar elkaar precies wat nodig is om verder te komen. Als Amsterdammers begrijpen hoe beslissingen binnen de gemeente tot stand komen, dan kunnen zij daar gerichte input voor leveren. Gelijkwaardige inbreng van twee kanten dus. Dat kan leiden tot gewenst resultaat: draagvlak voor uitvoering en samen werken aan een fijne woon- en werkwijk: De Pijp.

Reactie gemeente

Wij vroegen het stadsdeelbestuur om een reactie op bovenstaand artikel. Rocco Piers, lid van het stadsdeel bestuur, antwoordde:

“We hechten veel waarde aan participatie en zijn blij met de betrokkenheid van bewoners in De Pijp. We werken vaak op een prettige en goede manier samen met actieve bewoners en groepen. Die samenwerking levert mooie resultaten op voor de wijk. Tegelijkertijd herkennen we dat het soms ook schuurt. In een complexe organisatie als de gemeente gaat er helaas wel eens iets mis. De voorbeelden die in het artikel worden genoemd laten dat zien. Dat is jammer en daar leren we allemaal van.

We zien dat er in de wijk veel energie en initiatief is. Dat juichen we toe en we blijven graag in gesprek over hoe we elkaar beter kunnen vinden.”