Hoge nood op de Albert Cuyp

Datum: 19 oktober 2026 / Editie: Oktober 2026 / Auteur(s): Isolde Stephens

AMSTERDAM – Op de Albert Cuyp kun je bijna alles krijgen. Verse groente, vis, kleding, stroopwafels en sieraden. Maar wie tijdens een rondje over de markt heel nodig naar de wc moet, kan voor een lastiger probleem komen te staan. Want waar kun je in De Pijp eigenlijk gewoon even plassen?

Het gebeurt regelmatig: mensen die bij een café, winkel of marktkraam vragen of ze naar de wc kunnen. Op een markt waar dagelijks zoveel mensen samenkomen, zou je denken dat het antwoord simpel is. Maar dat valt tegen.

Ook voor toeristen is het niet altijd duidelijk waar ze terechtkunnen. De Britse toerist Lucy moet even nadenken wanneer haar wordt gevraagd waar ze naar het toilet zou gaan. “I actually have no idea. I’d probably just walk into a café and ask if I could use theirs. I don’t think I’ve seen a public toilet here.”

Natuurlijk zijn er in De Pijp genoeg wc’s. Alleen zitten die vaker wel dan niet achter de deur van een café of restaurant. Je kunt vragen of je er even naar het toilet mag, maar soms wordt daarvoor een kleine bijdrage of consumptie gevraagd.

Het toilet als trekpleister
Er zijn ook ondernemers die daarop inspelen. Aan het begin van de Albert Cuyp staat een Chinese marktkraam. Achter de kraam zit een eenvoudig toilet met gele muren. Marktbezoekers mogen er voor een donatie van één euro gebruik van maken.

Het is een simpele oplossing, maar legt tegelijkertijd iets bloot: voor zoiets vanzelfsprekends als naar de wc gaan, ben je als bezoeker van de markt al snel aangewezen op een ondernemer.

Amsterdam worstelt al langer met het tekort aan openbare toiletten. Volgens de gemeente telt de stad momenteel 70 openbare toiletten. De gemeente wil dat op drukke plekken voor voetgangers binnen 500 meter een toilet beschikbaar is, maar die doelstelling wordt lang niet overal gehaald.

Er zijn genoeg toiletten aanwezig op de Cuyp, maar als je eerst iets moet bestellen, toestemming moet vragen of moet betalen, hoe openbaar is zo’n toilet dan eigenlijk?

De Amsterdamse krul
Voor mannen bestaat er nog een typisch Amsterdamse uitweg: de krul. De bekende ijzeren urinoirs bieden uitkomst wanneer de nood hoog is. In De Pijp staan er twee op de Ruysdaelkade. Handig voor wie er gebruik van kan maken, maar voor een groot deel van de bezoekers bieden ze geen oplossing.

Dat is ook de gemeente niet ontgaan. Tijdens Pride experimenteerde Amsterdam afgelopen zomer met speciale urinoirs voor vrouwen. Het urinoir bestaat uit een spiraalvormige constructie met twee afgeschermde plekken, waar vrouwen licht gehurkt kunnen plassen. De gemeente noemde het tekort aan toiletten voor vrouwen tijdens grote evenementen als aanleiding voor de proef. Na het evenement verdwenen de urinoirs weer uit het straatbeeld.

In De Pijp, een wijk vol cafés en restaurants, zijn toiletten genoeg. De vraag is alleen wie er gebruik van kan maken. Iets heel gewoons afhankelijk van geld, openingstijden of de bereidwilligheid van een ondernemer. Voor de meeste mensen is dat hooguit onhandig. Maar wie niet gemakkelijk nog een paar straten verder loopt of vanwege medische redenen snel een toilet nodig heeft, heeft een probleem.

Op de Albert Cuyp kun je bijna alles kopen. Maar wie alleen even wil plassen, moet soms flink zoeken.