Elkaar kennen zorgt voor veiligheid

Datum: 13 juni 2025

“Strenger straffen”, “Het is wel duidelijk om wie het gaat” en “Nederlanders voelen zich steeds onveiliger”. Sla een doorsnee krant open of kijk op sociale media en de criminaliteit lijkt alleen maar toe te nemen.

Maar klopt dat wel met de cijfers en praktijk? In gesprek met kleine winkeliers over hoe veilig zij zich voelen.

Voor dit artikel is er met vijftien winkeliers en horecaondernemers uit De Pijp gesproken. De groep is zo divers mogelijk, van een kookwinkel tot een coffeeshop en van garage tot slijterij. Naast het veiligheidsgevoel is er gevraagd naar hun ervaringen met de drie punten waar de politie op monitort: diefstal, beroving en overval.

Uit de veiligheidsmonitor van de gemeente blijkt dat in Amsterdam de criminaliteit in 2024 percentueel afnam ten opzichte van 2023. Het absolute aantal misdrijven nam wel toe maar dit wordt bekeken in verhouding tot het (groeiend) inwoneraantal. De criminaliteitscijfers in De Oude en Nieuwe Pijp zijn gemiddeld ten opzichte van de rest van Amsterdam. De Zuid Pijp zelfs lager dan gemiddeld. Het algehele gevoel van veiligheid is goed in De Pijp en al een aantal jaren stabiel.

Het veiligheidsgevoel
De gesproken winkeliers bevestigen dat. Een enkeling noemt soms rond sluitingstijd of in donkere maanden een iets onveiliger gevoel te hebben maar de meeste winkeliers zeggen zich ‘vrijwel nooit’ tot ‘nooit’ onveilig te voelen. De drukte op straat en het kennen van andere winkeliers en buurtbewoners, wordt standaard genoemd als positieve bijdrage. In de winkels wordt steeds meer digitaal betaald waardoor bijvoorbeeld wisseltrucs met vals geld minder voorkomen.

Een medewerker van de Gall & Gall zegt: “Je bent als winkelier altijd alert en kijkt wie er binnen stapt. Door ervaring leer je dat met gastvrijheid vervelende situaties makkelijker te voorkomen zijn.” Wouter van de CousCous Club geeft aan dat juist het eten geven aan daklozen helpt voor de saamhorigheid en daarmee ook het gevoel van veiligheid verbetert.

Diefstal, beroving en inbraak
De twee tabellen laten de hoeveelheid gemelde criminaliteit bij winkeliers in De Pijp zien. Cybercrime en fraude zijn buiten beschouwing gebleven omdat er niet specifiek voor winkeliers geselecteerd kan worden bij de politiedata.

Het aantal inbraken nam in zowel De Pijp als in heel Amsterdam af. Meer camera’s op straat en het kennen van elkaar wordt door winkeliers genoemd als verklaring hiervoor. De cijfers en bevindingen zijn besproken met de wijkagent van de Diamantbuurt, René Stellaard: “Er is veel sociale controle en daardoor niet makkelijk om weg te komen zonder dat omwonenden criminaliteit zouden opmerken.”

Winkeldiefstallen namen in De Pijp toe terwijl dit in de rest van Amsterdam juist afnam. Dit is opvallend. Meerdere winkeliers denken dat dit komt omdat het met een groep economisch slechter gaat. Een verklaring van René Stellaard sluit hier deels op aan: “Er komen meer daklozen vanuit het centrum en andere gebieden naar De Pijp.”

In de afgelopen twee jaar bleef het aantal overvallen gelijk, waar er in de stad een afname te zien is. Een verklaring hiervoor is onbekend. Geen van de winkeliers is ooit beroofd. Een medewerker van Record Mania spreekt wel over een bedreigend voorval dat heel eng was.

Preventie
De meeste winkeliers hebben camera’s hangen en dit helpt vooral voor het veiligheidsgevoel. Twee ondervraagden gaven aan dat camera’s niet bijdragen. De gesproken juwelier treft veel meer preventiemaatregelen, zoals onder andere een sluis en een noodknop. Zij ervoeren ook meer dreigende situaties dan de andere winkeliers. Een aantal winkels heeft rolluiken om inbraken tegen te gaan. De eigenaar van Fix Mobi vertelt: “De Pijp is een gezellige buurt en het contact met klanten zorgt juist voor veiligheid.”

Mocht een winkelier hulp willen met beveiliging dan is er via de gemeente een mogelijkheid om dit te realiseren. Ook geeft René Stellaard aan dat het altijd goed is om criminele activiteiten te melden omdat er dan extra gesurveilleerd kan worden. Winkeliers kunnen de politie helpen door als zij een camera hebben die de straat opneemt, zich op te geven bij ‘Camera in beeld’.

Buurt, ken elkaar!
Na de gesprekken en het uitzoeken van de data blijkt het met de veiligheid in De Pijp goed te zijn. Het opkloppen van sentimenten en het negeren van feiten is een kwalijke zaak. Als er een boodschap van de winkeliers is dan is het wel dat de sociale cohesie voor veiligheid zorgt.

Bij coffeeshop SuperFly: “Bang voel ik mij nooit. Je bent een gastheer. Als je dat goed doet en duidelijk bent in wat je wel en niet wil dan is het een normale buurt waar het prima gesteld is met de veiligheid.” Dus buurt, ken elkaar!